皆さん、こんにちは
今日は、私たちがキレへ郡で行っている道直し訓練を新聞に取材していただいたことの報告です。
取材に来てくれたのはImbahoNsyaという全国紙です。ルワンダにはよく読まれている全国紙が3紙あるのですがその一つです。
ルワンダ語で書かれてあるので、内容をざっとご紹介しますと、
- COREルワンダのN連3年間の事業概要(事業実施郡名、
道直し総距離、参加人数総計)、 - 現在キレへ郡にて訓練が行われていること(
参加人数50人など紹介)、 - 簡単な土のう工法のプロセスの紹介と土のうと締め固めについてCOREエンジニアのオベ
ッドが解説 、 - 郡知事が現場を訪問して、実際に施工体験をした、
- 副知事がインタビューに答えて、土のう工法を高く評価し、 訓練に参加した若者たちに道直し事業を発注する予定であると述べ
た、 - 訓練に参加した若者のリーダーは、重機を使わずに道直しができ、
これなら私たちにもできるので、とても良い技術だと思う、 と感想を述べた。
以下、ルワンダのルワンダ語の新聞をご覧ください。
31-08-2020, 20:58:55
22°C , Partly cloudy with thunderstorms | Kigali-Rwanda
Dukurikire:
Kirehe: Urubyiruko rwigishijwe uburyo burambye bwo gusana umuhanda
Yanditswe na BUGINGO FIDELE
Ku ya 29-08-2020

Igice cy'umuhanda wa Rusozi-Mahama kirimo gusanwa hifashishijwe uburyo bwa "Do-nou"
Mu Karere ka Kirehe urubyiruko rugera kuri 50 rumaze ibyumeru bisaga 3 rwigishwa uko basana bakanatunganya imihanda y’imigenderano mu buryo burambye hifashishijwe uburyo bugezweho “Do-nou” bukomoka mu Buyapani.
Iki gikorwa cyateguwe n’ Umushinga w’Abayapani udaharanira inyungu witwa CORE (Community Road Empowerment) ukora ibikorwa byo gufasha mu gusana no gukora imihanda y’imigenderano mu turere dutandukanye watangiye gukorera mu Rwanda muri 2018.
Intego y’uyu mushinga akaba ari uguha imbaraga n’ubumenyi abaturage cyane cyane urubyiruko kugira ngo bateze imbere imihanda yo mu cyaro bakoresheje ikoranabuhanga rishya ryavuye mu Buyapani “Do-nou”.
Iri koranabuhanga ni uburyo abantu basana igice cy’umuhanda cyangiritse bakoresha udufuka turimo itaka bagatsindagira neza bakoresheje amaboko bitagombeye imashini.
Eng. Ntakirutimana Obed, umukozi muri CORE-Rwanda ari nawe ukurikirana gahunda yo kwigisha uru rubyiruko yavuze ko bigisha urubyiruko uburyo basana imihanda yangiritse badakoresheje imashini ahubwo bakoresheje amaboko n’ibikoresho bisanzwe biboneka ahantu hose.
Muri Kirehe, urubyiruko rwaturetse mu mirenge 7 rurimo gusana igice cyari cyarangiritse cy’muhanda uhuza agace ka Rusozi n’inkambi ya Mahama. Aha uyu muhanda wangiritse aka ari mu Murenge wa Nyamugari, Akagari ka Bukora.


Eng. Ntakirutimana Obed
Eng. Ntakirutimana yatangarije Imvaho Nshya ko uyu muhanda ukoreshwa cyane hakaba hari ubutaka bworoshye aho hacitsemo kabiri kubera amazi aturuka mu misozi. Akomeza avuga ko rero uru rubyiruko bahurije hamwe rusanzwe rukora ibikorwa byo gusana no kubungabunga imihanda binyuze muri VUP.
Ati : “Haje abahagarariye abandi kandi basanzwe bakora ibyo gusana imihanda muri gahunda ya VUP, baje rero kugira ngo tubigishe uburyo bwa Do-nou kugira ngo nabo bazabyigishe bagenzi babo bataje hano.”
Agaragaza ko muri ki gice cyangiritse cyane aho bazamuye ku kigero cya metero 2, bubaka n’inkuta z’amabuye ndetse n’imiyobo y’amazi, byose bakaba babikora bigisha uru rubyiruko kugira ngo bazabyikorera ahandi hose bazaba bari nibava hariya.
Eng. Ntakirutimana agaruka kuri ubu buryo bwa “Do-nou” yavuze ko ari uburyo bwihariye umuntu ashobora gusanamo umuhanda ukaba nyabagendwa kandi ugakomera hadakoreshejwe imashini.
Ati : “Uko bikorwa rero dufata agafuka gafite cm 60 kuri 45 tugashyiramo itaka ryiza ritari ibumba cyangwa umucanga ringana n’ibiro 20 tukagahambira n’akagozi katabora tukakarambika hahandi dushaka kuringaniza hanyuma tukarenzaho itaka ryabugenewe ubundi tugatsindagira hifashishijwe ibikoresho abantu bikorera bipima ibiro hagati ya 10 na 8 hanyuma agafuka kagatsindagirwa inshuro 20”.
Ubu buryo butuma iyo imvura iguye agafuka gafata amazi, ikinyabiziga cyanyuraho kigakamura ya mazi akamanuka hasi mu butaka.
Ku kijyanye n’igihe ahantu hakozwe muri ubu buryo hamara, Eng. Ntakirutimana yemeza ko kongera kuvugurura ari hagati y’imyaka 5 na 10. Gusa avuga ko uyu muhanda udashobora gusanga nka metero 5 zose zarangiritse. Ati : “Hari igihe haba hari nk’ahangiritse icyo gihe ukuramo twa dufuka ukongeramo itaka ugakasubizamo ukarenzaho irindi ugatsindagira neza.”
Uru rubyiruko nyuma yo kwigishwa uburyo bushya bwo gusana imihanda bagomba kujya kubyigisha bagenzi babo ndetse CORE Rwanda ikaba izakurikirana ko babishyira mu bikorwa.
Umwe muri bo, Meline Edisa wo mu Murenge wa Nasho akaba asanzwe aba mu ihuriro ry’urubyiruko rifata neza imihanda yavuze ko ubu buryo babonye ari bwiza ko buzabafasha kandi bworoshye kuko budasaba ibikoresho bihambaye.
Bitewe n’uko iyi gahunda ya CORE Rwanda imaze gukorerwa mu turere 9, bamwe mu rubyiruko baba baritwaye neza bifashishwa no mu tundi turere. Uwimana Jean Paul ubusanzwe akomoka mu Murenge wa Mata muri Nyaruguru ariko yitabiriye iki gikorwa i Kirehe.
Yavuze ko impamvu bamuhisemo ariko aho yakoreye babonye yarabikoze neza. Ati : “Barebamo abasonanukiwe neza bakajya gufasha abandi kubikora.” Yasabye urubyiruko ko bagomba kubishyiramo imbaraga kuko hari aho byabavana bikagira n’aho bibageza bakinjiza amafaranga kandi bakanatanga umusanzu ku iterambere ry’igihugu.
Umuyobozi w’umushinga CORE Rwanda, Yuko Chiba yatangajeko intego nyamukuru ari ugufasha urubyiruko babungura ubumenyi hanyuma nabo bakabwifashisha kubona inyungu mu byo bakora. Yakomeje avuga ko babashishikariza gukora za koperative hanyuma bakabasha kubona akazi bahabwa n’inzego z’ibanze.
Yuko Chiba avuga ko aho bagiye bakora ibikorwa nk’ibi babyishimiye ndetse n’urubyiruko rwinshi rwabonye akazi kubera ubu bumenyi bungutse.


Umuyobozi w’umushinga CORE Rwanda, Yuko Chiba
Umuyobozi wungirije w’Akarere ka Kirehe ushinzwe iterambere ry’ubukungu, Nsengiyumva Jean Damascène yatangarije Imvaho Nshya ko bashimira cyane umufatanyabikorwa “CORE Rwanda” . Yakomeje avuga ko ubundi bari bafite uburyo bakoraga imihanda no kuyibungabunga buhoraho ariko ubu CORE Rwanda yabazaniye ubundi buryo bwiza.
Yagize ati : “ Batuzaniye uburyo bushobora gutanga igisubuzo kirambye atari uguhora abantu bakora isuri ibijyana.”
Visi Meya, Nsengiyumva yavuze ko ubusanzwe uru rubyiruko rwari rusanzwe mu mahuriro aho babifashishaga mu bikorwa byo gukora no kubungabunga imihanga aho ikunze kwangirika, ubu rero nyuma yo kunguka ubu bumenyi bagiye kurushaho kubegera no kubaha inkuga ishoboka bakeye kugira ngo bazakore neza.
Iyi gahunda ya CORE Rwanda uyu ni umwaka wa 3 dore ko yatangiye muri 2018 aho banje mu turere twa Gakenke, Rulindo, Nyamasheke na Ruzisi. Muri 2019 iyi gahunda yakomereye muri Ruhango, Nyamagabe, Nyaruguru na Rutsiro naho muri uyu mwaka wa 2020 yatangiriye muri Ngororero ikomereza Kirehe kuva tariki 10 Kanama kugeza 01 Nzeri 2020 ikazakomereza mu Karere ka Gatsibo.
Muri 2018 na 2019 hakozwe metero 2688 (2,688 km), hahuguwe urubyiruko 370 mu minsi 176 hanashingwa koperative 14.


Agace kangiritse kabanza gupimwa no gutunganywa


Igikorwa cyo gushyira itaka ryabugenewe mu dufuka


Udufuka turambikwa hahandi hangiritse


Nyuma hakabaho gutsindagira aho agafukwa gatsindagirwa inshuro 20


Imifuka irenzwaho itaka risanzwe rikoresha mu muhanda rigatsindagirwa


Hagomba no kubakwa imiyoboro y’amazi


Umuyobozi w’Akarere ka Kirehe, Muzungu Gerald ubwo yasuraga ibikorwa byo gusana umuhanda

