หญ้าเนเปียร์ มีชื่อเรียกอีกอีกชื่อว่า “หญ้าบาน่า” เดิมทีหญ้าชนิดนี้มีถิ่นกำเนิดมาจากแถบประเทศแอฟริกาและปัจจุบันได้มีการปลูกกันทั่วโลก โดยประเทศไทยของเรานั้นได้นำหญ้าเนเปียร์มาจาก ประเทศเพื่อนบ้านอย่างมาเลเซีย เริ่มเข้ามาในบ้านเราครั้งแรกเมื่อปี พ.ศ.2472 เป็นหญ้าที่สามารถเจริญเติบโตได้ดีในทุกพื้นที่ที่เป็นเขตร้อน แข็งแรง ทนแดดทนฝน จริง ๆ แล้วหญ้าเนเปียร์ก็ถือว่าถูกจัดอยู่ในกลุ่มวัชพืชที่มีอายุมาหลายร้อยปี แต่ปัจจุบันมันถูกยกระดับให้เป็นพืชหญ้าสำคัญในบรรดากลุ่มคนที่ทำปศุสัตว์ ซึ่งหญ้าเนเปียร์เป็นเหมือนอาหารหลักของสัตว์เหล่านี้ โดยลักษณะทั่ว ๆ ไปของหญ้าชนิดนี้คือเมื่อโตเต็มที่จะสูงได้ราว ๆ 3-4 เมตร ลักษณะลำต้นจะเป็นกอ ๆ ส่วนใบจะเรียวยาวและมีขอบใบที่ค่อนข้างคม ใช้การแตกกอเพื่อขยายพันธุ์ มีส่วนของใบเยอะกว่าและออกดอกก่อนพันธุ์อื่น
หญ้าเนเปียร์ (Napier Grass) คืออะไร?
หญ้าเนเปียร์หรือ หญ้าบาน่า จัดเป็นหญ้าอาหารสัตว์ที่นิยมปลูกมาก เนื่องจาก ลำต้น และใบมีขนาดใหญ่ และมีคุณค่างทางอาหารสัตว์สูง รวมถึงสามารถเติบโตเร็ว ให้ผลผลิตต่อไร่สูง สามารถเก็บเกี่ยวต้นได้ตลอดทั้งปี และเก็บเกี่ยวได้นาน 5-7 ปี ต่อการปลูก 1 ครั้ง
ลักษณะทางพฤกษศาสตร์
- ราก และลำต้น หญ้าเนเปียร์เป็นหญ้าที่มีลำต้นขนาดใหญ่ ลำต้นแตกเป็นกอ หรือแตกต้นใหม่ได้ ลำต้นมีลักษณะแข็งแรง มีลำต้นสั้น ๆ บางส่วนอยู่ใต้ดิน ลำต้นเหนือดิน มีลักษณะทรงกลม และตั้งตรง ขนาดลำต้น 2-2.5 เซนติเมตร สูง 2-6 เมตร ลำต้นมีลักษณะเป็นข้อปล้อง ประมาณ 15-20 ข้อ ส่วนรากมีเฉพาะระบบรากฝอยที่แตกออกจากเหง้าจำนวนมาก
- ใบ ใบหญ้าเนเปียร์ออกเป็นใบเดี่ยว ประกอบด้วยกาบใบที่ห่อหุ้มลำต้น และมีขนเล็ก ๆ นุ่มมือปกคลุม โดยตรงรอยต่อระหว่างกาบใบกับแผ่นใบ มีลิ้นใบ ถัดมาเป็นแผ่นใบยาว แผ่นใบมีสีเขียวอ่อน ยาวประมาณ 70-100 เซนติเมตร กว้างประมาณ 2-3 เซนติเมตร แผ่นใบมีเส้นกลางใบขนาดใหญ่
- ดอก ดอกหญ้าเนเปียร์ออกเป็นช่อ แบบ Spike ช่อดอกมีรูปทรงกระบอก สีเหลือง ยาวประมาณ 15-22 เซนติเมตร หนาประมาณ 2-3 เซนติเมตร ประกอบด้วยดอกย่อยจำนวนมาก ด้านในดอกมีเกสรตัวเมีย และตัวผู้
- ผล และเมล็ด หญ้าเนเปียร์พบติดผลได้น้อยมาก เปลือกผล และเมล็ดหุ้มติดกัน
ชื่อสามัญ : King grass
ชื่อวิทยาศาสตร์ : P. purpureum King grass
ลักษณะเด่นชัด : ลำต้นสูง แตกกอง่าย ใบและลำต้นมีขน ให้ผลผลิตต่อไร่สูง 10-60 ตัน/ไร่/ปี หรือมากกว่า ขึ้นอยู่กับความอุดมสมบูรณ์ของดิน และน้ำ
หญ้าเนเปียร์แคระ
ชื่อสามัญ : Mott Dwarf Elephant Grass
ชื่อวิทยาศาสตร์ : P. purpureum cv. Mott
ลักษณะเด่นชัด : ลำต้นเตี้ย แตกกอง่าย เป็นพุ่ม ใบ และลำต้นมีขน
หญ้าเนเปียร์ปากช่อง1 (พันธุ์ลูกผสม)
ชื่อสามัญ : Pak Chong 1
ชื่อวิทยาศาสตร์ : P. purpureum x pennisetum americanum
พันธุ์ดั้งเดิม : หญ้าเนเปียร์ยักษ์ และหญ้าไข่มุก
หน่วยงานพัฒนาสายพันธุ์ : ศูนย์วิจัยและพัฒนาอาหารสัตว์ โคราช กรมปศุสัตว์
ลักษณะเด่นชัด : ลำต้นสูงใหญ่ เหมือนเนเปียร์ยักษ์ ลำต้นอวบ และออกเขียวอ่อน ใบ และลำต้นไม่มีขน ลดการคันขณะเก็บเกี่ยว ให้ผลผลิตเหมือนกับหญ้าเนปียร์ยัก ผลผลิตต่อไร่สูง 10-60 ตัน/ไร่/ปี หรือมากกว่า ขึ้นอยู่กับความอุดมสมบูรณ์ของดิน และน้ำ
1. ใช้ปลูกเพื่อเป็นอาหารสัตว์ โดยเฉพาะโคเนื้อ โคนม และกระบือ ซึ่งเหมาะสมสำหรับการให้กินสด และการทำหญ้าหมัก
2. ใช้เป็นชีวะมวล สำหรับเป็นเชื้อเพลิงในการผลิตไฟฟ้า
3. ใช้ปลูกเป็นพืชคลุมดิน
4. ลำต้นใช้เป็นวัตถุดิบในการผลิตกระดาษ
5. ลำต้นนำมาสับ และอัดเป็นแท่ง สำหรับเป็นเชื้อเพลิงหุงทำอาหาร
6. หญ้าเนเปียร์มีโปรตีนสูง และให้ผลผลิตต่อไร่สูงกว่าหญ้าทุกสายพันธุ์ เหมาะสำหรับใช้เป็นอาหารสำหรับวัวขุน โคขุน และวัวชนทุกระยะ
พลังงาน : 175.40 แคลอรี่
โปรตีน : 7.32 กรัม
ไขมัน : 0.99 กรัม
คาร์โบไฮเดรต : 34.32 กรัม
ความชื้น : 8.68 กรัม
เถ้า : 11.51 กรัม
กาก : 37.21 กรัม
แคลเซียม : 247.5 มิลลิกรัม
ฟอสฟอรัส : 203.9 มิลลิกรัม
เหล็ก : 12.4 มิลลิกรัม
** ปริมาณโปรตีนที่พบ นั่นหมายถึงว่า มีโปรตีนสูงถึง 7.32%
คุณสมบัติที่ดีของหญ้าเนเปียร์
ลำต้น และใบมีขนาดใหญ่ ลำต้นเติบโตได้เร็ว และให้ผลผลิตต่อไร่สูงมาก
มีคุณค่าทางโภชนาการสูง เหมาะสำหรับเป็นอาหารหยาบเลี้ยงสัตว์
ลำต้นแตกกอใหม่ได้เร็ว ให้ผลผลิตได้ทั้งปี และเก็บผลผลิตได้ยาวถึง 5-7 ปี
ลำต้น และใบ มีปริมาณแป้ง และน้ำตาลสูง หากนำไปหมัก อาจไม่ต้องเติมกากน้ำตาล
ลำต้น และใบ แก่ช้า
ลำต้น และใบมีความอ่อนนุ่ม สัตว์เคี้ยวได้ง่าย
ไม่พบโรค และแมลงทำลาย
ทนต่อสภาพแห้งแล้งได้เล็กน้อย
ทนต่อสภาพน้ำขังได้บ้าง
เติบโตได้ดีในทุกสภาพดี
ทนต่อดินเปรี้ยวได้ดี
ทนต่อดินเค็มได้ดี
เหมาะสำหรับการให้สัตว์กินสด และการทำหญ้าหมัก
ผลผลิตหญ้าเนเปียร์ เป็นอย่างไร?
- หญ้าเนเปียร์ต้นสด
เป็นการเก็บหญ้าเนเปียร์แบบต้นสด และไม่มีการสับหรือบด โดยตัดเป็นต้น และนำไปให้สัตว์กินโดยตรง ทั้งนี้ นิยมตัดต้นอ่อนในระยะเติบโตที่ยังไม่มีข้อมาก
- หญ้าเนเปียร์บดสด
เป็นการเก็บหญ้าเนเปียร์แบบนำมาบดสด ทั้งการบดในแปลงด้วยเครื่องจักร หรือ ตัดมือ แล้วขนมาบดด้วยเครื่องจักร ทำให้ได้หญ้าเนเปียร์แบบบดเป็นชิ้นเล็กๆ สัตว์เลี้ยงสามารถกินได้ง่าย และลดการสูญเสียได้เพิ่มขึ้นเมื่อเปรียบเทียบกับแบบให้ทั้งต้นสด ปัจจุบันมีการปลูกในลักษณะฟาร์มขนาดใหญ่เพื่อจำหน่ายมากขึ้น
- หญ้าเนเปียร์หมัก
เป็นผลผลิตหญ้าเนเปียร์ที่ได้จากการนำหญ้าเนเปียร์บดสดมาหมัก โดยมีส่วนผสมหลายแบบตามที่ต้องการ เช่น หมักกับยูเรีย หมักกับกากน้ำตาล หรือ ควบคู่ทั้งสองอย่าง เป็นต้น ทำให้หญ้าเนเปียร์มีความหยาบน้อยลง สัตว์เลี้ยงสามารถเคี้ยว และได้ย่อยง่าย รวมถึงนำสารอาหารไปใช้ประโยชน์ได้มากขึ้นเมื่อเทียบกับหญ้าสดที่ไม่ได้หมัก
- หญ้าเนเปียร์บดแห้ง
เป็นผลผลิตหญ้าเนเปียร์ที่ได้จากการนำหญ้าเนเปียร์บดสดมาตากแห้ง 2-3 วัน หรือมากกว่านั้น ขึ้นอยู่กับสภาพอากาศ ทำให้ได้หญ้าเนเปียร์บดแห้ง สามารถเก็บไว้ได้นานหลายสัปดาห์ และมีกลิ่นหอม แต่หากต้องการเก็บไว้นานมากขึ้นในหลายเดือน ต้องผ่านกระบวนการตากที่ความชื้นไม่ควรเกินกว่า 15-20% แต่ทั้งนี้ การให้หญ้าเนเปียร์บดแห้งจะทำให้สัตว์ต้องการน้ำเพิ่มขึ้น เมื่อเทียบกับการให้แบบบดสดหรือแบบหมัก ดังนั้น ต้องมั้นให้น้ำทุกๆ 3-6 ชั่วโมง ในช่วงการกินอาหาร ปัจจุบันมีการปลูกในลักษณะฟาร์มขนาดใหญ่เพื่อจำหน่ายมากขึ้น ซึ่งเกิดจากฟาร์ที่ขายแบบบดสด
เป็นอย่างไรกันบ้างหลังจากที่ได้ไปรู้จักกับหญ้าเนเปียร์กันไปแล้ว เชื่อว่าหลายคนที่ไม่เคยรู้จักเจ้าหญ้าชนิดนี้มาก่อนก็คงรู้สึกทึ่งอยู่ไม่น้อยกับประโยชน์มากมายที่ได้จากการปลูกหญ้าชนิดนี้ ต้องบอกว่าปัจจุบันนี้มีพันธุ์พืชมากมายที่เป็นทางเลือกในการสร้างรายได้ให้กับเรา ซึ่งการปลูกพืชหญ้าแบบนี้ก็นับว่าเป็นหนึ่งในทางเลือกที่ดีเพราะนอกจากจะเป็นอาหารให้กับสัตว์เลี้ยงของเราได้แล้วก็ยังสามารถสร้างรายได้ให้เราจากการลงทุนที่ไม่สูงเกินไป
Cr. kaset.today
