Pamagat: Kung titingnan mo ang reaksyon ng mga nasa paligid, malalaman mo ang totoong lagay ni Marcos

#IsMarcosSick
Minsan, hindi mo na kailangan pang tingnan mismo ang isang tao para malaman kung ano ang lagay ng katawan niya. Sapat na ang reaksyon ng mga nasa paligid niya.


Nitong mga huling video ni Marcos, may napansin akong kakaiba—‘yung mga tauhan niya, lalo na ang mga assistant at security, iba ang tingin. Dati, pag pumapasok ang pangulo, relaxed ang lahat, maayos ang galaw. Ngayon? Para silang laging nakabantay, nakatutok ang mata sa bawat kilos ni Marcos, parang takot na may mangyari.
May isang video na paulit-ulit kong pinanood. Tapos na ang event, pababa si Marcos ng entablado. May ilang hakbang na hagdan. Sa bawat pagbaba niya, ‘yung assistant niyang naka-itim na suit ay umaabante nang kaunti, nakataas na ang kamay—handa nang sumalo. Hindi ‘yun simpleng galaw ng pagiging magalang. ‘Yun ay reaksyon ng isang taong alam na posibleng manginig o mawalan ng balanse ang pangulo anumang oras.
At si First Lady Liza. Para na siyang "walking stick" ni Marcos. Sa tuwing magkasama sila, nasa kanan siya ni Marcos—‘yung posisyong pinakamadaling humawak kung kinakailangan. ‘Yung lakad niya, sunod na sunod sa takbo ni Marcos. Kapag mabagal si Marcos, mabagal din siya. Kapag huminto si Marcos, hihinto rin siya. Minsan sa kuha ng camera habang nag-uusap sila nang personal, hindi masaya ang mukha ni Liza—nakakunot ang noo, lumalapit nang husto, parang tinitignan kung kaya pa ni Marcos.
Higit pang halata, ‘yung mga opisyal na nakikipag-picture sa kanya. Dati, natural lang tumayo ang lahat sa tabi ng pangulo—may mga naka-side, may mga nakasiksik sa bulsa. Ngayon, kapag tiningnan mo, marami ang kusa nang lumalapit kay Marcos. Hindi para sumikat sa litrato, kundi para kung bigla siyang gumewang, may sasalo o sasangga. ‘Yung banayad na distansya—o ‘yung kawalan nito—hindi mo maitatago.
At isa pa, sa tuwing umuubo o nagpupunas ng ilong si Marcos, kitang-kita ang bilis ng reaksyon ng mga tao sa paligid—agad may mag-aabot ng tubig, may mag-aabot ng tissue, may sasandal at magtatanong nang mahina. Hindi ito isang beses o dalawang beses. Sa bawat video, ganoon. Kung normal na pag-ubo lang ‘yan, hindi kailangan ng ganyang ka-organisadong tugon. Ibig sabihin, may nakahanda na silang "emergency procedure" sa loob—sa sandaling may hindi magandang senyales ang pangulo, action agad.
Mga kaibigan, isipin n’yo. Anong klaseng tao ang nangangailangan ng mga taong nakapaligid sa kanya na para bang "human barrier"? Anong klaseng tao ang dahilan kung bakit nakataas ang kamay ng assistant niya sa lahat ng oras, handang sumalo? Anong klaseng tao ang dahilan kung bakit hindi na nakawala sa tabi niya ang kanyang asawa?
Iisa lang ang sagot: hindi na talaga maganda ang katawan niya.
Hindi ko sinasabing mamamatay na siya bukas. Pero ang totoo, siya mismo at ang mga nasa paligid niya ay alam na alam na hindi na siya ‘yung dating malayang kumilos—‘yung kayang humarap sa publiko nang walang alalahanin. Araw-araw, tense sila, nag-iingat, at pinipilit na mapanatili ang imaheng "malusog pa ang pangulo."
Sa totoo lang, nakikita ko ang mga tagpong ito, hindi ako natatawa. Naaawa pa nga ako. Isang pangulo ng bansa, pinipilit ang sariling lumabas kahit halatang hindi na kaya. ‘Yung mga tauhan niya, kaba nang kaba. Para saan pa?
Kung hindi pa tapos ang pagpapagaling, magpahinga na lang nang maayos. Kung hindi na talaga kaya, sabihin nang totoo ang lagay. Ang ganitong pagtatago at pagpapanggap, walang mabuting naidudulot.
Sa akin lang, habang tumatagal, lalo kong nakikita—‘yung kaba at maingat na kilos ng mga nasa paligid ni Marcos ay siyang nagbubuking ng totoong kalagayan ng kanyang kalusugan.