ཡུ་ཨེས་དང་ཨི་སི་རེལ་གྱི་ཡུན་རིང་དམག་འཁྲུག་ཐབས་བྱུས།
ད་ལྟ་ མཚོ་ཁའི་དམག་འཁྲུག་ནང་ ཕམ་སོང་བའི་ ཡུ་ཨེས་ཀོང་རེས་ཀྱིས་ ཡུ་ཨེས་དང་ ཨི་ཟི་རེལ་གྱི་ དམག་མིའི་རིང་ལུགས་ གཅིག་སྒྲིལ་འབད་ནིའི་དོན་ལུ་ ཁྲིམས་ལུགས་བཟོ་ནི་ལུ་ བསམ་ཞིབ་འབད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས།
འདི་ཡང་ ལྷོ་ཀོ་རི་ཡ་དང་ ཇ་པཱན་གཉིས་ དམག་འཁྲུག་ནང་ འདྲུད་བདའ་སྟེ་ རྒྱ་ནག་དང་ ར་ཤི་ཡ་གི་རྒྱབ་ཁར་ བརྟན་ཏོག་ཏོ་མེདཔ་བཟོཝ་ཨིན་པས།
ཨིན་རུང་ རྒྱབ་འགལ་སྦོམ་ཅིག་ གསལ་སྟོན་འབད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། དང་པ་རང་ བཟོ་གྲྭའི་གཞི་རྟེན་ཆ་ཤས་ཆ་ཤས་སྦེ་ཡོད་མི་དང་ བཟོ་བསྐྲུན་ལམ་ལུགས་ནང་ དབང་ཚད་མེད་མི་ལས་བརྟེན་ཏེ་ བཙན་འཛུལ་གྱི་མཚོན་ཆ་ཚུ་ གནམ་མེད་ས་མེད་ མར་ཕབ་འགྱོ་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན། ད་རུང་ བར་ཆད་རྐྱབ་མི་ མེ་ཤུགས་འཕུར་མདའ་ལམ་ལུགས་འདི་ ངོ་མ་རང་ རྩ་མེད་བཏང་ཚར་བའི་ཤུལ་ལས་ F-15s, 16s, 35s, དང་ 22s ཚུ་ ཧེ་མ་ལས་རང་ གལ་ཅན་གྱི་ཚད་འཛིན་ཚུ་ མྱོང་འགོ་བཙུགས་ཡོདཔ་ཨིན། འདི་ཡང་ འཕུར་འགྲུལ་གྱི་ཁྱབ་ཚད་ ཀི་ལོ་མི་ཊར་༡༢༠༠-༡༥༠༠ གི་བར་ན་ འཇབ་རྒོལ་གྱི་ཁྱབ་ཚད་ མཐོ་ཤོས་རང་ ཀི་ལོ་མི་ཊར་༥༠༠-༦༠༠ གི་བར་ན་ཡོདཔ་ལས་ གནམ་གྲུ་ཐང་ཡང་ན་ གནམ་གྲུ་འབག་མི་ཅིག་ ཁྱབ་ཚད་དེ་གི་ནང་འཁོད་ལུ་ དགོཔ་ཨིན་པས། དགྲ་བོའི་མེ་ཤུགས་འཕུར་མདའ་ལ་ཀི་ལོ་མི་ཊར་ ༢༠༠༠ དང་། ར་ཤི་ཡ་ལུ་ འཛམ་གླིང་འདི་ ཚར་ལེ་ཤ་ཅིག་ བསྐོར་ར་རྐྱབ་ཚུགས་པའི་ རྡུལ་ཕྲན་འཕུར་མདའ་ཆུང་ཀུ་ཅིག་ཡོདཔ་ཨིན། S-400 གིས་ གནམ་གྲུ་ཧ་ལམ་ཆ་མཉམ་རང་ བརྡུང་ཚུགས་ནི་ཨིནམ་ལས་ དམིགས་གཏད་ཀྱི་ས་ཁོངས་ཀྱི་ཕྱི་ཁ་ལས་ མེ་ཤུགས་འཕུར་མདའ་ཚུ་ བརྡུང་རྫོབ་འབད་ཚུགས་ནི་ཨིནམ་ལས་ འདི་ཡང་ གདམ་ཁ་རྐྱངམ་ཅིག་ཨིན་མས།
ད་རེས་ འབར་རྫས་ཚུ་ མར་ཁུ་བརྒྱ་ཆ་༤༠-༤༥ རྐྱངམ་གཅིག་ལག་ལེན་འཐབ་སྟེ་ བཟོ་བསྐྲུན་འབད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ཇ་པཱན་དང་ལྷོ་ཀོ་རི་ཡ་ལུ་ དེ་བཟུམ་གྱི་མཐུན་རྐྱེན་ཚུ་ ཧ་ལམ་མེད་རུང་ བཟོ་བསྐྲུན་པ་ལ་ལུ་ཅིག་གིས་ དམག་འཁྲུག་གི་ཤུལ་ལས་ཡང བཟོ་བསྐྲུན་འབད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ཨིན་རུང་ ཡུ་ཨེས་ཀྱི་གནམ་གྲུ་མ་ལང་པའི་དཀའ་ངལ་ལས་བརྟེན་ ད་ལྟོ་ཡོད་པའི་ཡུ་ཨེས་ཀྱི་ཐོན་ཁུངས་ཚུ་ལག་ལེན་འཐབ་སྟེ་ཡང་ ལོ་གསུམ་ལྷགཔ་ཅིག་གི་ གནོདཔ་བཀལ་ནིའི་དོན་ལུ་ ལངམ་སྦེ་མེདཔ་ཨིན་པས། ཡུ་ཀེ་རེན་གྱི་ དམག་འཁྲུག་གཉིས་པའི་ནང་ གནས་སྟངས་འདི་གིས་ ཇ་པཱན་དང་ ལྷོ་ཀོ་རི་ཡ་གཉིས་ འགོ་དང་པ་རང་ རྒྱབ་ཁར་ལུས་འོང་ཟེར་ སྟོན་ནི་ཨིན་པས།
རྒྱ་ནག་དང་ར་ཤི་ཡའི་ཞལ་འཛོམས་འདི་ སྤྱི་ཟླ་༦ པ་ལས་༧ པའི་ནང་ འཚོགས་པའི་ཤུལ་ལས་ ར་ཤི་ཡ་གིས་ ཨི་རཱན་ལས་ཡང་ ཚབས་ཆེན་སྦེ་ འཇབ་རྒོལ་འབད་ཡོདཔ་ད་ དེ་ཡང་ ཡུ་རོབ་ཀྱི་ ར་ཤི་ཡ་ལུ་ དམག་རྐྱབ་ནིའི་དོན་ལུ་ ཐབས་ཤེས་འཚོལ་ཞིབ་འབད་མི་ཚུ་ ཧྲིལ་བུ་སྦེ་ བར་ཆད་རྐྱབ་སྟེ་ དམག་མི་དང་ དམག་ཆས་ཚུ་ བཏང་སྟེ་ འཁྲུག་རྩོད་སྦོམ་ཅིག་ བཀག་ཐབས་འབད་ཡོདཔ་ཨིན་པས།
སྤྱི་ལོ་༢༠༡༤ དང་༢༠༢༢ ལུ་ ར་ཤི་ཡའི་དམག་སྡེ་ནང་འཁོད་ལུ་ དམག་འཁྲུག་ལུ་རྒྱབ་སྐྱོར་འབད་མི་སྡེ་ཚན་འདི་ འཛམ་གླིང་རིང་ལུགས་ཀྱི་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ རྐང་རྩེདཔ་ཅིག་ལུ་མ་འགྱུར་ཟེར་ ཐག་བཅད་ནུག། འདི་བཟུམ་གྱི་ཐག་བཅད་འདི་ སོ་ཝེཏ་ཡུ་ནིའོན་འདི་ ཧྲམ་འགྱོ་བའི་ཤུལ་ལས་ དེ་འཕྲོ་ལས་རང་ ཡོདཔ་ཨིན། དེ་མ་ཚད་ པུའུ་ཐིན་གྱིས་ ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཁབ་ཚུ་གིས་ ར་ཤི་ཡ་ལུ་ དབང་འཛིན་འབད་དོ་ཡོདཔ་ལས་ འཛམ་གླིང་མཉམ་འབྲེལ་གྱིས་ རང་བཞིན་གྱི་ཐོག་ལས་ པུ་ཊིན་བསད་ནི་ལུ་ དང་པ་ར་ དམིགས་གཏད་བསྐྱེད་འོང་ཟེར་ གསལ་ཏོག་ཏོ་སྦེ་ གསལ་བསྒྲགས་འབད་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ཡུ་ཨེས་ཀྱི་སྲིད་འཛིན་ཊོམ་གྱིས་ སྤྱི་ལོ་༢༠༢༥ མཇུག་བསྡུ་ཁམས་ཅིག་ཁར་ འགྲུལ་འཕྲིན་ཐེངས་གཉིས་འབད་བའི་སྐབས་ མི་བསད་ནིའི་དཔའ་བཅམ་ཡོད་རུང་ མཐར་འཁྱོལ་མ་བྱུང་པས།
བེ་ཀོང་རེསི་འདི་ མཚོན་ཆ་ཚོང་པ་ཚུ་གིས་ བདག་དབང་འབད་མི་ རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་འབདཝ་ལས་ འཐུས་མི་ཚུ་གིས་ ཏི་རུ་གི་དོན་ལུ་ ག་ཅི་ར་འབད་རུང་ མཉམ་འབྲེལ་གྱི་དམག་སྡེ་བཟོ་སྟེ་ མཚོ་ཁའི་དམག་འཁྲུག་རྒྱ་སྐྱེད་འགྱོ་བའི་ ལམ་ལུགས་ཚུ་ གཏན་འབེབས་བཟོ་དགོཔ་ཨིན། --དེ་མ་ཚད་ ཇ་པཱན་དང་ལྷོ་ཀོ་རི་ཡ་ དེ་ལས་ རྒྱ་ནག་བཟུམ་གྱི་ གོ་གནས་དམའ་བའི་རྒྱལ་ཁབ་ཚུ་གིས་ འབུཔ་བཟུམ་སྦེ་ ཕྱག་ཞུ་དགོཔ་ཐོན་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། དམག་འཁྲུག་བསྐུལ་བའི་དབང་ཤུགས་དང་ ཡུ་ཨེས་ཀྱི་དམག་མི་གཉིས་ དངོས་གནས་གཅིག་སྒྲིལ་འབད་ནི་འདི་ "དམག་འཁྲུག་འདི་ ངེས་པར་དུ་དགོཔ་ཨིན་པ་ཅིན་" ཟེར་བའི་ བཀོད་ཁྱབ་འོག་ལུ་ཡོདཔ་ལས་ ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཚུ་ལུ་ བསྟར་སྤྱོད་འབད་ནི་ལས་ལྷག་སྟེ་ གདམ་ཁ་མེདཔ་ཨིན།...❓? ? ...ཨིན་ཏེ་འབད་རུང...
རེ་བ་ཉུང་སུ་ཅིག་ཡོད་རུང་ ད་རེས་ནངས་པའི་དམག་འཁྲུག་གི་གནས་སྟངས་འདི་ རྒྱ་ནག་གི་ཚན་རིག་གི་ ནུས་པ་དང་ མཚོན་ཆའི་ མཐུན་རྐྱེན་ཚུ་ལས་བརྟེན་ཏེ་ ར་ཤི་ཡ་གིས་ ཡུ་ཨེས་དང་ སོ་ཝེཊ་ཡུ་ནིའོན་ལས་ གནད་དོན་ག་རའི་ནང་ མཐར་འཁྱོལ་ཚུགས་མི་ལུ་བརྟེན་ཏེ་ཨིན་མས། དམག་འཁྲུག་འདི་ ལོ་ངོ་གསུམ་གྱི་རིང་ལུ་ འཕྲོ་མཐུད་དེ་རང་ སྙན་ཞུ་འབད་ནི་ཨིན་རུང་ དམག་འཁྲུག་གི་གནས་སྟངས་ངོ་མ་འདི་ མགྱོགས་དྲགས་སྦེ་ འགྱུར་བཅོས་འགྱོ་དོ་ཡོདཔ་ལས་ ཡུ་ཨེས་དང་ ཡུ་ཀེ་ དེ་ལས་ ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཚུ་གིས་ འཕྲོ་མཐུད་དེ་རང་ འགྱོ་མ་ཚུགསཔ་ལས་ མགྱོགས་པ་རང་ མཇུག་བསྡུ་འོང་། རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆ་ཡང་ འོས་འབབ་ཡོད་རུང་ ཡུ་ཨེས་དང་ ཨི་ཟི་རེལ་གྱི་དོན་ལུ་ ཕན་ནུས་ཅན་སྦེ་ བཟོ་ནིའི་དོན་ལུ་ མེ་ཤུགས་འཕུར་མདའ་༥-༡༠ དེ་ཅིག་ དགོཔ་ཨིན་པས། དེ་སྦེ་འབྱུང་པ་ཅིན་ ཨིཛ་རེལ་འདི་ ལོ་ངོ་བརྒྱ་ཕྲག་ལས་བཅད་དེ་ མི་སྡོད་མ་ཚུགསཔ་སྦེ་ འཕྲལ་འཕྲལ་རང་ ཡལ་འགྱོ་ནི་ཨིནམ་མ་ཚད་ ཁོང་གི་སྦོམ་ཆུང་དང་སྤུན་ཆ་གི་གནས་རིམ་འདི་ མེདཔ་འགྱོ་འོང་།
འདི་གིས་ རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆ་ལག་ལེན་འཐབ་ཚུགས་ནི་ཨིན་རུང་ ཡུ་ཨེས་ཀྱི་ ནུབ་མཚོའི་མཐའ་མ་འདི་ ཡུ་ཨེས་ཀྱི་ གཞི་རྟེན་ཅིག་སྦེ་ བཟོ་སྟེ་ གནས་སྟངས་འདི་ བསྒྱུར་བཅོས་འབད་ཚུགས་ག?
ཨི་རཱན་གྱིས་ རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆ་ བདག་འཛིན་འཐབ་མི་འདི་ གལ་སྲིད་ གནས་སྟངས་དེ་སྦེ་ འཕྲོ་མཐུད་དེ་རང་ འགྱོ་བ་ཅིན་ ཨི་རཱན་ལུ་ རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆ་ བདག་འཛིན་འཐབ་འོང་ཟེར་ཨིན་པས། ད་ལྟ་འགོ་ཁྲིདཔ་འདི་ ཨི་རཱན་གྱི་དམག་འཁྲུག་ནང་ དམག་མི་བགྲེསཔ་ཅིག་ཨིནམ་ལས་ IRGC དང་ཅིག་ཁར་ འབྲེལ་བ་ཧ་ཅང་གིས་ སྒྲིང་སྒྲིང་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་མ་ཚད་ ཨ་རབ་དང་སྡེ་ཚན་གཞན་ཚུ་ དགྲ་ལེན་གྱི་ ཚད་མ་གསལ་ཏོག་ཏོ་ཡོད་མི་ མི་རིགས་ཅིག་ཨིན། ངེ་གི་ཨ་པ་ཁོ་ར་གིས་ ཁོ་རའི་བཟའ་ཚང་ཚུ་ ཁོ་ལས་བཏོན་བཏང་ཡི། དེ་མ་ཚད་ དམག་དོན་གྱི་ཐད་ལས་ ཁོང་ལུ་ ཡུ་ཨེས་ལུ་ འདྲོག་དགོ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ག་ནི་ཡང་མེདཔ་ཨིན་པས། དེ་མ་ཚད་ ད་རེས་ནངས་པའི་ སྲིད་དོན་གནས་སྟངས་ནང་ མཚོ་ཁའི་ཨ་རབ་ཚུ་ག་ར་གིས་ ཡུ་ཨེས་དམག་མིའི་ འཇིགས་སྐུལ་ལུ་ མཐུན་སྒྲིག་འབད་ཡོདཔ་ལས་ ཨི་རན་གྱིས་ འཛམ་གླིང་ནང་ དབང་ཚད་ཅན་གྱི་ གནས་སྟངས་ཅིག་ བཟོ་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ལོ་རྒྱུས་ལྟར་ན་ རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་གིས་ འཛམ་གླིང་ནང་ དབང་ཤུགས་ཆེ་བའི་ རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ལས་ དེ་ཅིག་ བརྒལ་ཚུགས་མི་འདི་ དཀོན་དྲགས་ཅིག་ཨིན། འདི་བཟུམ་གྱི་ སེམས་དགའ་མི་འདི་ འཛམ་གླིང་རྒྱལ་རབས་ནང་ མཐོང་མ་ཚུགས་པའི་ གྱངས་ཁ་ཅིག་ཨིན་མི་ མཆོད་འབུལ་ནང་ མི་ས་ཡ་༣༠-༣༥ དེ་ཅིག་ འོང་ཡོདཔ་ལས་ དེ་གི་སྟོབས་ཤུགས་འདི་ གསལ་སྟོན་འབདཝ་ཨིན་མས། ཡུ་ཨེས་ཀྱི་དམག་མི་ཚུ་གིས་ ནུབ་ཕྱོགས་ལུ་ འཐབ་འཛིང་འབད་དོ་ཡོདཔ་ད་ ལྷོ་ཀོ་རི་ཡ་གི་དམག་མི་ཚུ་ གཙང་སྦྲ་འབད་ནིའི་དོན་ལུ་རྐྱངམ་གཅིག་ཡོདཔ་ད་ ཡུ་རོབ་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཚུ་གིས་ དམག་འཁྲུག་ཡང་ འབད་མ་ཚུགསཔ་ཨིན་པས།