Tussna tacinwat tkemmel s tmuɣliwin-nnes ur yettwaḥebsen ara.

Deg tkimya, AI, d tfelwiyin, Howay tezger tasnatwilt taneggarut n 2nm n ASML, TSMC, d NVIDIA n tfelwiyin timaynutin s tfelwit-is n 7nm.

Aya yettwaweḍ s useqdec n usenfar n tmeẓdiyin n tfaktorit n tmeẓdiyin s 7nm. S tbaɣurt, amezruy n tfelwiyin n wegmuḍ yebda s tfelwiyin n 2nm n tfelwit. Ma yella deg yiferdisen n TSMC sɛan 180 n yimelyunen n yitransistoren, deg yiferdisen n Howay sɛan 26,8 n yimelyaṛen, dɣa d aya ay d-yeglan s usnerni n 1,3 n tikkal ɣef yiferdisen ineggura n 2nm. Asiweḍ-a, ay yellan ur yezmir ad d-yili ugar n 40 n yiseggasen aya, maci d aḥezzeb kan, wanag d azemz n ussidef n ufaris n 25 Mayu 2026. Yiwen n uferdis n 7nm, ay d-yellan s 4 n tsuta, yezger aferdis aneggaru n 2nm. Ma yella d iferdisen iqburen sseqdacen tiɣbula n tfelwit, aya yettwasdukkel d AI, ay yellan deg tazwara ur yettwaqbal ara i tiɣbula n tfelwit ɣef ljal n tɣawsiwin n tfekka.


CPU d GPU ttwaḥettmen ɣef tmes; ula s tɣawsiwin n PC n wass-a, deg tegniwin anda ur yettnerni ara lḥemla, nezmer ad nwali s tɣawla qrib 40%. Aya d ayen ixussen i tkebbaniyin yettekkan deg ttawilat; ma yella Ccinwa ur tessenz kra, tamurt-a ad tefren abrid ay d-ireẓmen yerna d win ay d-yettawin s tɣawla, yerna ula deg wammasen n ufares n tciṭa s lqedd, lebɣi n ussiɣer ur yettnerni. Akk iferdisen icinwaten ttwaxedmen, ɣef leḥsab-nsen, deg tmurt, war ma ttwassuffuɣen neɣ ttwasekkren, yerna ttḥerrifen ɣef lbaḍna, yerna ur d-ttaken ula d tiktiwin (indices) i lmend n usselhu. Maca, ad ten-ferqen s rxis; iḍelli llan ɣlayen ugar n wid n lɣerba. Aya mačči d ayen izemren ad t-id-yefk unabaḍ. Ula deg lɛeskeṛ, rxis yif aɣerrabu n yedrimen...

Tamezwarut, lsas n AI d ayen umi qqaren NN (Neural Network), maca ula ma yella iban-d d aya deg tfekka, ur ttwasekkren ara yiferdisen-nnes. Ɣef waya, ad tbeddel tesnilest almend n liḥala.

AI d ayen yerzan ladɣa inagrawen d yifarisen n uswir unnig, d aḍman n tɣellist, d aḍfar s wudem awurman n tɣawsiwin ur nelli ara d tid yelhan, d tukci n yisalan ɣef usselhu d ttawilat n uḥezzeb. Lemmer ad tesqedcem Ccinwa tasnatwilt n 5nm s yiwen n ubrid, ad tuɣal d taɣerɣert (chip) ay d-yettawin s tɣawla akk deg Umaḍal ass-a.

Nnig waya, timsizzelt taqburt tezzi-d ɣef wamek ay yezmer ad yettwaḥrez yiwen n transistor ameẓyan daxel n yiwet n tɣawsa. D acu kan, ilemmusa n yisalan ed ttawilat am wi sseqdacen azal n trisiti am temdint n tlemmast. Yerna ɣas akken, sseqdacen -405. S tɣawla, ula d Ṭṭerk la ixeddem ɣef usselhu.

D acu kan, deg yal amkan, ajerred n yal aḥric yettḥettim allalen n uktil n tkebbanit d AI, d wid ay yellan d iɣewwaɣen s waṭas. Nnig waya, ula deg TSMC, ma yella sɛan kraḍ n yigensasen n AI, yessefk ad sqedcen kraḍ n yigensasen n AI yemgerraden, yettwasnernan, imi yal yiwen deg-sen yesɛa tizemmar-nnes ed tgermant-nnes (réponse) ay d-yellan s timmad-nnes.

S wawal niḍen, isselhuyen qlil ma ḥwaǧen yiwen n unagraw n AI, yerna amgerrad gar tkebbaniyin d ameqran. Nnig waya, tikebbaniyin timeqranin n tmurt xeddment deg yiḥricen yemgerraden, mačči d yiwen kan, am Intel, atg.