Hôm nay là Sinh nhật của Thảo Cầm Viên Sài Gòn và cũng là dịp kỷ niệm tròn 10 năm Thảo Cầm Viên Sài Gòn hoạt động theo cơ chế tự chủ.
Chúng ta cùng điểm lại những cột mốc đáng nhớ trong suốt 161 năm hình thành và phát triển của "Kho báu trong lòng thành phố" này nhé.
Trong dòng chảy của thời gian của quá trình hình thành và phát triển của Sài Gòn – Gia Định – Thành phố Hồ Chí Minh trong hơn 325 năm, Thảo Cầm Viên Sài Gòn thật vinh dự góp phần làm chứng nhân lịch sử phân nửa thời gian ấy. Biết bao đổi thay, biến thiên của lịch sử thiên nhiên, con người, cảnh vật nhưng những hàng cây cổ thụ trước mặt chúng ta đang vẫn đứng sừng sững, là minh chứng cho sức sống mạnh mẽ dẻo dai, biểu trưng cho sự hòa hợp giữa tự nhiên và con người.
Có những giá trị đong đếm được bằng vật chất, nhưng có những giá trị không thể đong đếm được mà hiện hữu bằng ký ức, bằng tình yêu thương và Thảo Cầm Viên Sài Gòn là một trong những địa điểm văn hóa lịch sử mang tính biểu tượng như vậy.
Từ những ngày đầu thành lập với diện tích 12 ha vùng đất hoang ở phí Đông bắc Rạch Thị Nghè, trãi qua nhiều giai đoạn khác nhau của lịch sử, Thảo Cầm Viên Sài Gòn luôn tồn tại với tư cách là một thiết chế văn hóa sinh thái vô cùng quan trọng của thành phố lớn nhất cả nước. Có thể chia sự phát triển của Thảo Cầm Viên Sài Gòn thành 3 giai đoạn:
1. Giai đoạn 1: Từ năm 1865-1955
Đây là giai đoạn đặt nền móng trên cơ sở những gì Ngài Louis Pierre đã gầy dựng nên và từng bước phát triển để trở thành một thiết chế văn hóa sinh thái hoàn chỉnh cả về cơ sở vật chất, kỹ thuật lẫn mô hình tổ chức quản lý trực tiếp theo cơ chế bao cấp của Chính phủ bảo hộ Pháp.
2. Giai đoạn 2: Từ năm 1956-1974
Năm 1960, Thảo Cầm Viên Sài Gòn đã có diện tích 33 ha trực thuộc Bộ canh nông với chức năng sưu tập động thực vật, nghiên cứu khoa học và bảo tồn thiên nhiên.
3. Giai đoạn 3: Từ năm 1975 đến nay
Khi được tiếp quản vào năm 1975, Thảo Cầm Viên Sài Gòn hầu như còn nguyên vẹn nhưng số lượng Động vật chỉ có 100 cá thể với 60 loài. Vấn đề này cần phải phát triển là yêu cầu cấp thiết và UBND Thành phố Hồ Chí Minh đã quan tâm tập trung 2 đợt phát triển vào năm 1984 và 1990. Bên cạnh đó, đẩy mạnh việc quan hệ hợp tác quốc tế, trao đổi mua bán với nhiều Vườn động thực vật và các tổ chức khoa học quốc tế.
Năm 1990, Thảo Cầm Viên Sài Gòn gia nhập Hiệp hội vườn thú Đông Nam Á (SEAZA), năm 2013 gia nhập Hiệp hội vườn thú Hồ cá thế giới (WAZA) và hiện nay là một trong 10 vườn thú lâu đời nhất thế giới.
Bên cạnh đó Thảo Cầm Viên Sài Gòn còn có quan hệ với nhiều tổ chức quốc tế khác nhau, mối quan hệ hợp tác quốc tế mở rộng ngày càng phát triển tạo ra vị thế mới cho Thảo Cầm Viên Sài Gòn.
Đặc biệt, từ tháng 9/2010, Thảo Cầm Viên Sài Gòn trở thành Công ty TNHH MTV Thảo Cầm Viên Sài Gòn và đến năm 2015 chính thức hoạt động theo cơ chế tự chủ tài chính. Phát triển một cách vững mạnh, mỗi năm thu hơn 1,8 triệu lượt khách, trở thành một trong những điểm du lịch hấp dẫn của TP.HCM, bảo tồn hơn 2144 cá thể động vật với gần hơn 128 loài, gồm 2500 cây xanh thuộc 380 loài, lá phổi xanh quý báu của Thành phố.
Trong bất kỳ giai đoạn nào, Thảo Cầm Viên Sài Gòn vẫn luôn là một biểu tượng xanh của Thành phố.
Để giờ đây nhắc đến Thảo Cầm Viên Sài Gòn là nhắc đến một khu vườn thiên nhiên kỳ thú giữa lòng đô thị, là nơi chữa lành cho tâm hồn của người đô thị vốn quá vội vã, hối hả trong nhịp sống công nghiệp hiện đại.
Nhắc đến Thảo Cầm Viên Sài Gòn là nhắc đến những giá trị quý giá trong công tác bảo tồn các loài động thực vật quý hiếm có nguy cơ tuyệt chủng.
Nhắc đến Thảo Cầm Viên Sài Gòn là nhắc đến những giá trị văn hóa lịch sử to lớn, thể hiện sự trân trọng đối với thiên nhiên, trời đất và con người, là sự hài hòa giữa bảo tồn và phát triển đô thị trong quá trình công nghiệp hóa – hiện đại hóa.
Tất cả những giá trị ấy đã góp phần tạo nên giá trị vô giá của Thảo Cầm Viên Sài Gòn trong suốt 161 năm qua.
Nhận thức được vai trò đặc biệt của mình, các thế hệ CBCNV Thảo Cầm Viên Sài Gòn đã luôn nỗ lực không ngừng để góp phần bảo tồn và phát huy những giá trị lịch sử văn hóa to lớn ấy.
Đã có những thời điểm cực kỳ khó khăn những đợt dịch COVID-19, CBCNV Thảo Cầm Viên Sài Gòn đã đồng lòng không hưởng lương và tích cực tham gia “3 tại chỗ” để chăm sóc tốt đàn thú và cây xanh trong nhiều tháng liền, bằng lòng yêu Ngành, yêu nghề, yêu thiên nhiên mãnh liệt.
Đứng trước sự cạnh tranh ngày càng lớn của các điểm du lịch lân cận, Thảo Cầm Viên Sài Gòn xác định cần phải đổi mới mạnh mẽ hơn nữa về cách thức quản lý mà trong đó con người là trung tâm, sự đoàn kết là yếu tố then chốt đồng thời đẩy mạnh việc cải tạo cảnh quan ngày càng Xanh-Sạch và Đẹp, bên cạnh đó đổi mới cách thức trưng bày các loại động thực vật tiếp cận với xu hướng hiện đại của thế giới, chuyển dần từ mô hình ZOO sang UNZOO – Vườn thú mở.
Để làm được điều đó Thảo Cầm Viên Sài Gòn rất cần sự quan tâm hỗ trợ về chính sách, nguồn vốn đầu tư của UBND Thành phố, sự hướng dẫn của các Sở ban ngành, sự ủng hộ tiếp tục của người dân, sự đồng lòng nỗ lực vượt khó của toàn thể CBCNV công ty trong thời gian tới.
Để Thảo Cầm Viên Sài Gòn không chỉ là nơi lưu giữ ký ức, mà Thảo Cầm Viên Sài Gòn thực sự trở thành một vườn thú vừa làm tốt công tác bảo tồn, cứu hộ, nghiên cứu lưu giữ các nguồn Gen quý hiếm của các loài động thực vật mà còn là một khu vui chơi giải trí hiện đại thân thiện môi trường, là biểu tượng của sự hài hòa giữa con người và thiên nhiên, một kho báu thiên nhiên thật sự trong lòng thành phố mang tên Bác Hồ kính yêu.
Tập thể CBCNV Thảo Cầm Viên Sài Gòn
hôm nay xin gửi lời tri ân sâu sắc đến các thế hệ Lãnh đạo của UBND Thành phố luôn dành sự quan tâm đặc biệt cho Thảo Cầm Viên Sài Gòn, gửi lời tri ân sâu sắc đến các thế hệ CBCNV Thảo Cầm Viên Sài Gòn đã không ngại khó khăn, gian khổ, kể cả nguy hiểm để gìn giữ, bảo tồn và phát triển Thảo Cầm Viên Sài Gòn như ngày hôm nay.
Xin được gửi lời cảm ơn chân thành đến các đơn vị đối tác, các nhà hảo tâm, biết bao thế hệ người dân TP.HCM nói riêng và cả nước nói chung đã dành tình yêu thương sâu sắc đối với Thảo Cầm Viên Sài Gòn.
Đặc biệt trong những thời điểm khó khăn, mọi người đã cho chúng tôi thấy tình cảm yêu thương ấy lớn lao và sâu sắc đến nhường nào, nhất là trong năm 2024 vừa qua, những lời nhắn nhủ, chia sẻ động viên của quý du khách, của cộng đồng mạng là liều thuốc tinh thần vô giá giúp chúng tôi nỗ lực hơn, cố gắng hơn.
Thảo Cầm Viên Sài Gòn mãi là Kho báu trong lòng Thành phố, nơi yêu thương đong đầy của người dân Thành phố nói riêng và cả nước nói chung.