Thời điểm tuần 10 trong thai kỳ đánh dấu bước phát triển đặc biệt từ giai đoạn phôi sang thai nhi. Lúc này, các cơ quan trong cơ thể bé đã hoàn thành việc hình thành cơ bản. Đồng thời, cơ thể mẹ bầu cũng có những biến chuyển cả về sinh lý lẫn tâm lý.
1. Sự phát triển của thai nhi 10 tuần tuổi
1.1. Đặc điểm kích thước, hình dáng của bé
Khi thai được 10 tuần, thai nhi có chiều dài khoảng 3,1 - 4 cm cùng trọng lượng khoảng 4 - 8g. Kích thước của bé giống như một quả ô liu, quả anh đào hoặc quả quất. Đầu của thai nhi đang to ra do sự phát triển nhanh chóng của não.
Các màng giữa ngón tay và ngón chân đã mất đi, ngón tay cùng ngón chân được phân tách rõ. Phần móng tay đang bắt đầu được tạo thành. Đuôi phôi thai đã hoàn toàn biến mất. Mắt của bé đã gần hình thành đầy đủ gồm giác mạc, thủy tinh thể, võng mạc, mống mắt và đồng tử. Dù vậy, vì mí mắt vẫn che lại, thai nhi vẫn đang nhắm mắt và sẽ chỉ mở mắt ở tuần thứ 27. Chồi răng mọc dưới nướu lợi, cứng dần rồi liên kết vào xương hàm.
1.2. Sự phát triển các hệ cơ quan bên trong
Các cơ quan nội tạng của bé đã hình thành xong và khởi động chức năng.
- Xương và sụn: Các cấu trúc xương, sụn đang dần tạo thành khuỷu tay, đầu gối cùng mắt cá chân. Khớp thần kinh tủy sống hoạt động cho phép thai nhi thực hiện cử động gập duỗi. Bé bắt đầu thực hiện đạp, đá, xoay người, trườn và vặn mình.
- Tiêu hóa và tiết niệu: Dạ dày thai nhi đã khởi động tiết dịch vị. Thận hoạt động hiệu quả hơn và tạo nhiều nước tiểu.
- Hệ sinh dục: Nếu là thai nhi nam, tinh hoàn sẽ tiến hành sản xuất hormone testosterone.
2. Cơ thể mẹ bầu thay đổi như thế nào ở tuần 10
2.1. Thay đổi sinh lý trên cơ thể người mẹ
Khi thai kỳ đạt 10 tuần, kích thước tử cung của người mẹ tăng lên tương đương một quả bưởi nhỏ. Bụng của mẹ bầu bắt đầu nhô lên rõ rệt, mặc dù kích thước thực tế còn phụ thuộc cơ địa từng người. Các đường gân xanh nổi lên ở ngực và bụng, đây là dấu hiệu của việc tăng cường lưu thông máu để vận chuyển chất dinh dưỡng cho bé.
Cùng với đó, người mẹ có thể trải qua các tình trạng:
- Hiện tượng mệt mỏi: Cảm giác uể uể, mệt mỏi do thai nhi phát triển nhanh chóng.
- Ốm nghén và buồn nôn: Hiện tượng buồn nôn, nôn mửa tiếp diễn.
- Ợ nóng cùng khó tiêu: Do sự biến đổi hormone và thai nhi lớn dần dẫn đến tình trạng ợ nóng, khó tiêu, trào ngược dạ dày.
- Hiện tượng chóng mặt: Lượng máu tăng lên dẫn tới tăng áp lực máu.
- Tình trạng đau dây chằng: Dây chằng bụng co giãn theo sự lớn lên của thai, khiến mẹ cảm thấy đau ở vùng bụng.
2.2. Sự thay đổi tâm lý và cảm xúc
Do tác động từ các hormone thai kỳ, tâm lý người mẹ dễ bị ảnh hưởng. Mẹ bầu dễ xúc động, hay tủi thân hoặc đôi khi dễ nổi giận, cáu gắt.
3. Những điều cần thực hiện và cần tránh ở tuần thai 10
3.1. Lời khuyên nên thực hiện
Nhằm hỗ trợ thai nhi phát triển tối ưu và bảo vệ sức khỏe mẹ, mẹ bầu nên chú ý các vấn đề sau:
- Chế độ ăn cân bằng: Bổ sung thực phẩm giàu vitamin B6 gồm cam quýt, các loại rau xanh đậm, khoai tây giúp giảm nôn nghén. Tăng cường axit folic từ đậu đỏ, cam, súp lơ xanh nhằm ngăn ngừa dị tật thần kinh và hạn chế nguy cơ sảy thai, sinh non. Bổ sung protein từ trứng, cá, sữa giúp phát triển tế bào mô thai, tử cung cùng tuyến vú. Cung cấp sắt thông qua rau xanh đậm, tim cật để phòng ngừa thiếu máu thai kỳ. Bổ sung canxi để giảm nguy cơ đông máu, giúp mẹ giảm đau nhức xương khớp và ngừa còi xương cho con.
- Sinh hoạt và vận động: Cung cấp đủ nước để hỗ trợ tuần hoàn máu, cung cấp nước ối. Thực hiện vận động nhẹ nhàng như yoga hay đi bộ giúp tinh thần thoải mái, cải thiện giấc ngủ và thể chất. Mát xa vùng bụng nhẹ nhàng và nghỉ ngơi đầy đủ khi cảm thấy đau dây chằng. Tránh nằm ngay sau ăn để ngăn ngừa hiện tượng trào ngược.
- Trang phục sinh hoạt: Chọn mua quần áo rộng rãi hay đồ dùng dành cho phụ nữ mang thai.
- Theo dõi y tế: Đo chỉ số cân nặng, huyết áp, xét nghiệm nước tiểu đo lượng đường và đạm, siêu âm nhằm kiểm tra thai và đo nhịp tim.
3.2. Các điều mẹ bầu cần tránh
Trong thời gian này, mẹ bầu cần tránh các thói quen xấu:
- Tránh tiếp xúc quá nhiều với chó mèo bởi ký sinh trùng trên chó mèo ảnh hưởng không tốt tới thai.
- Không tự ý uống các loại thuốc nếu chưa hỏi ý kiến bác sĩ, đặc biệt là thuốc kháng sinh.
- Tránh tuyệt đối việc dùng rượu bia, cà phê, các chất kích thích và tuyệt đối không hút thuốc lá.
- Hạn chế các món ăn nhiều đường, đồ ăn nhanh, thực phẩm cay nóng.
3.3. Khi nào mẹ bầu cần đến cơ sở y tế
Mẹ bầu nên đến ngay bệnh viện hoặc phòng khám nếu nhận thấy các biểu hiện bất thường như:
- Tình trạng đau bụng dữ dội.
- Bị tiểu buốt.
- Bị sốt cao.
- Nôn mửa kéo dài liên tục.
- Chảy máu âm đạo hoặc tiết dịch âm đạo có mùi bất thường.
Nhìn chung, cột mốc 10 tuần mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong suốt hành trình mang thai. Nắm rõ các mốc tăng trưởng của bé kèm theo các biến đổi sinh lý ở mẹ bầu tạo tiền đề cho mẹ bầu chăm sóc sức khỏe tốt. Thực hiện lối sống sinh hoạt lành mạnh, nghỉ ngơi khoa học và thăm khám y khoa đều đặn, mẹ hoàn toàn tự tin đồng hành cùng con yêu trong suốt thai kỳ.
Thông tin tham khảo thêm: