Giai đoạn hồi phục sau khi mổ đẻ đòi hỏi biện pháp hỗ trợ đặc biệt nghiêm ngặt. Bà mẹ rất cần chăm sóc đúng cách từ thời điểm nằm viện đến thời điểm về nhà chăm sóc.
1. Chăm sóc sản phụ sau phẫu thuật trong mấy ngày đầu
Trong 48 giờ đầu tiên, người mẹ được chăm sóc tại phòng theo dõi sau mổ khoảng 4 đến 6 giờ nhằm kiểm soát tình trạng sức khỏe. Kế tiếp, mẹ sẽ được đưa về phòng nội trú và lưu lại từ 3 đến 5 ngày.
1.1. Dùng thuốc điều trị và theo dõi lượng sản dịch
Sản phụ sẽ được nhân viên y tế cho dùng các loại thuốc gồm có kháng sinh, thuốc hỗ trợ giảm đau và thuốc co bóp tử cung. Các thuốc được kê cam kết phù hợp cho sức khỏe của bé.
Cùng với đó, việc đánh giá tình trạng chảy máu là cực kỳ quan trọng. Sản phụ nên thay băng định kỳ 2-4 giờ và sử dụng quần lót chất liệu chất cotton co giãn tốt, thoáng mát.
1.2. Vệ sinh vết rạch sau phẫu thuật
Vết mổ có thể là đường mổ ngang hoặc đường rạch dọc. Vào 48 giờ đầu, vết khâu được dán kín bằng gạc chuyên dụng hoặc sử dụng keo sinh học bảo vệ.
Đối với vết mổ dán keo sinh học, lớp màng trong suốt này sẽ tạo thành màng chắn ngăn ngừa nước cùng vi trùng vào trong. Người mẹ tuyệt đối không tự bóc lớp keo khi chưa có chỉ định vì nguy cơ gây hở vết thương. Thông thường, băng dán vết mổ được tháo bỏ từ 3-5 ngày.
1.3. Tập vận động và hỗ trợ tiết sữa ban đầu
Khi bỏ ống thông tiểu, người mẹ nên tập vận động tại giường. Nhằm ngồi dậy và đứng lên, mẹ nên nghiêng người sang một bên, dùng lực hai tay để đẩy cơ thể từ tư thế nằm sang ngồi. Kế đó, sản phụ nên đứng thẳng lưng bước từng bước nhẹ.
Về hoạt động nguồn sữa mẹ, người mẹ nên cho con tiếp xúc đầu đời để hỗ trợ sữa mau về. Việc bé bú mẹ cũng đóng vai trò tử cung co hồi tốt hơn.
2. Hướng dẫn chăm sóc mẹ sau sinh mổ tại nhà
Lúc trở về nhà, sản phụ vẫn cần tuân thủ phương pháp tự theo dõi đúng chuẩn khoa học.
2.1. Cách giữ vệ sinh vết khâu khi ở nhà
Vết mổ nên được bảo vệ khô thoáng và sạch. Người mẹ có thể lau người sử dụng nước ấm, dùng vòi hoa sen tắm nhanh. Tránh việc kỳ cọ mạnh vào đường rạch phẫu thuật.
Lúc tắm xong, người mẹ sử dụng khăn bông mềm sạch thấm khô kỹ lưỡng vùng da đặc biệt là vết mổ. Bà mẹ được thoa chất sát trùng Povidine nhằm giúp vết khâu mau lành. Tránh việc đắp lá thuốc hoặc rắc kháng sinh vào vùng mổ.
2.2. Sinh hoạt vận động cùng chế độ nghỉ ngơi
Nghỉ ngơi nhiều là yếu tố then chốt cho việc hồi phục. Lúc nằm ngủ, người mẹ tránh việc ngủ ở tư thế nằm ngửa vì dễ khiến các cơn co đau hơn. Thế nằm phù hợp là nghiêng người có kê gối phía sau lưng tạo góc nghiêng từ 20 đến 30 độ.
Về vận động, mẹ nên vận động đi lại. Không làm việc nặng, không mang vác vật nặng hơn bé sơ sinh ở 8 tuần đầu. Các bài tập thể thao chỉ bắt đầu lại khoảng 4 đến 6 tuần sau sinh khi sức khỏe mẹ đã ổn định.
2.3. Chế độ dinh dưỡng khoa học và hợp lý
Trong 6 giờ đầu, mẹ sau sinh không được ăn uống đến khi nào đánh rắm được. Khi hệ tiêu hóa hoạt động lại, bà mẹ có thể bắt đầu bằng thức ăn dễ tiêu như cháo, súp. Từ ngày thứ hai trở đi, mẹ có thể ăn các món ăn đầy đủ dinh dưỡng.
Dinh dưỡng hàng ngày phải đảm bảo đầy đủ dưỡng chất cần thiết:
- Protein: Giúp mô cơ mau lành gồm thịt, cá, trứng và các loại đậu.
- Các vitamin, khoáng chất: Vitamin C, A, B, sắt, canxi, kẽm có trong rau củ, hoa quả.
- Các món ăn lợi sữa: Như cháo cá hồi, cá chép hấp gừng, đu đủ xanh hầm, giò hầm.
- Nước và chất xơ: Bổ sung đủ 2-2.5L nước cùng ngũ cốc nguyên hạt để tránh táo bón.
Sản phụ nên chia thành nhiều bữa nhỏ trong ngày giúp cơ thể hấp thụ tốt. Đồng thời, đảm bảo nguyên tắc thức ăn phải được nấu chín.
2.4. Chăm sóc vệ sinh toàn thân và âm đạo
Vệ sinh âm đạo nên làm ít nhất 3 lần mỗi ngày ở các thời điểm sáng, chiều, tối. Mẹ nên dùng nước ấm lau rửa theo nguyên tắc từ trước ra sau giúp ngừa vi khuẩn từ hậu môn ngược lên.
Sau khi rửa, dùng khăn mềm để lau khô. Không thụt rửa vào bên trong âm đạo.
3. Các lưu ý quan trọng và dấu hiệu bất thường cần thăm khám
3.1. Các hoạt động cần tránh sau sinh mổ
Để đảm bảo vết mổ mau lành, người mẹ cần tránh tuyệt đối các việc sau:
- Không quan hệ tình dục từ 6-8 tuần sau sinh mổ.
- Không tắm bồn trong bồn bể bơi công cộng đến lúc vết thương khô hoàn toàn.
- Kiêng dùng tampon hoặc thụt rửa sâu vào.
- Không chà xát hoặc gãi mạnh vào vết mổ.
3.2. Các dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm cần đến bệnh viện
Người mẹ hãy đến ngay cơ sở y tế gần nhất khi gặp một trong các dấu hiệu sau đây:
- Sốt cao kéo dài.
- Vùng vết mổ bị sưng, đau nhức bất thường, chảy mủ hoặc rỉ máu.
- Sản dịch có màu và mùi lạ, chảy máu âm đạo ạt.
- Sưng phù đột ngột ở hai chân, đau đầu nghiêm trọng, thị lực giảm, nôn mửa.
- Khó thở kèm khó thở.
Chăm sóc đúng cách phụ nữ sau mổ đẻ có ý nghĩa then chốt để giúp mẹ mau hồi phục sức khỏe thể chất cùng sức khỏe cho bé. Tuân thủ nghiêm ngặt những quy trình về sinh hoạt và ăn uống, đi kèm vận động vừa sức giúp cho bà mẹ khôi phục sức khỏe để chăm sóc bé yêu tốt nhất.
CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM