Khi đạt mốc 10 tháng tuổi, trẻ thích thú khám phá không gian xung quanh theo nhiều cách khác nhau. Bé có thể bò khắp nơi, chuyển từ ngồi sang đứng, từ từ ngồi xuống và lân la đi xung quanh khi vịn tay vào đồ vật hoặc tay mẹ. Song, trong một số trường hợp trẻ 10 tháng vẫn chưa biết bò.
1. Cân nặng và chiều cao của trẻ 10 tháng
Bé tiếp tục lớn rất nhanh trong giai đoạn này.
1.1. Chỉ số cân nặng của bé 10 tháng
Trung bình mỗi ngày bé sẽ tăng thêm 10g cân nặng. Khi kết thúc 3 tháng cuối của giai đoạn nhũ nhi, bé sẽ đạt cân nặng gấp khoảng 3 lần cân nặng lúc sinh. Cân nặng trung bình bé 10 tháng khoảng như sau:
- Bé trai: 9.2kg +/- 2kg
- Bé gái: 8.5kg +/- 2kg
Dựa trên chuẩn WHO, bé gái cao khoảng 71.5cm, nặng tầm 8.5kg, bé trai cao 73.3cm và nặng 8.3kg. Đối với bé gái, chiều cao thường dao động từ 64.1cm đến 78.9cm, trọng lượng từ 5.9 – 12.4kg. Bé trai cao từ 66.4 – 80.1cm, cân nặng từ 6.6kg đến 12.7kg.
1.2. Chỉ số chiều cao của bé 10 tháng
Trong năm đầu đời, bé sẽ cao thêm khoảng 25cm. Chỉ số chiều cao trung bình gồm:
- Nam: 73.3cm +/- 5cm
- Bé gái: 71.5cm +/- 5cm
1.3. Sự phát triển não bộ và vòng đầu
Khi bào thai được 28 tuần, vòng đầu đạt 27cm. Lúc chào đời vòng đầu khoảng 35cm. Giai đoạn nhũ nhi vòng đầu sẽ tăng thêm khoảng 10cm, đạt 45cm. Ở tháng thứ 10, vòng đầu của bé khoảng 42cm +/- 2cm.
Não trẻ sơ sinh nặng khoảng 350g. Đến 10 tháng tuổi, não bé đạt khoảng 70% kích thước người lớn với trọng lượng khoảng 800g +/- 50g.
1.4. Sự phát triển răng
Tốc độ mọc răng không giống nhau giữa các bé. Trong khoảng 6 đến 12 tháng, bé thường mọc 8 răng cửa. Răng mọc đầu tiên thường là 2 răng cửa hàm dưới. Một số trẻ tới tháng thứ 10 vẫn chỉ nhú 2 răng đầu tiên. Thông thường, ở tuổi này bé mọc được 4 – 6 chiếc răng. Hầu hết bé 10 tháng đã mọc răng, một số đã hoàn thiện răng cửa.
2. Khả năng vận động của trẻ 10 tháng
2.1. Khả năng di chuyển và đứng dậy
Bé 10 tháng tuổi thích tự do khám phá thế giới xung quanh theo nhiều cách khác nhau. Con bò linh hoạt khắp không gian, đứng dậy từ tư thế ngồi, đang đứng lại có thể từ từ ngồi xổm xuống, và lân la đi xung quanh khi vịn tay vào đồ vật hoặc tay mẹ.
Trẻ cũng bắt đầu cán cột mốc biết đi. Tuy nhiên, mỗi trẻ sẽ đạt đến bước phát triển này vào một thời điểm khác nhau. Đa số trẻ thật sự đi khi đủ 1 tuổi. Tuy vậy, vài trẻ có khả năng này vào tháng 9, tháng 10. Bé đã biết tự đứng dậy khi đang ngồi hoặc vịn vào thành giường, ghế hay nắm tay cha mẹ để chập chững vài bước đi đầu tiên.
2.2. Hoàn thiện kỹ năng phối hợp hoạt động
Ở tháng thứ 10, sự phối hợp của trẻ tiến bộ rõ rệt. Bé thành thạo nhặt đồ nhỏ bằng tay. Bé cũng có thể dễ dàng phát hiện ra các món đồ bắt mắt chung quanh và nhanh chóng lấy chúng. Chẳng hạn, bé sẽ nhặt thành thạo hòn bi nhỏ bằng ngón tay cái và ngón trỏ. Khi cầm đồ, bé biết đập chúng vào nhau tạo tiếng động. Con có thể buông đồ đang cầm để lấy món khác.
Trẻ thích đặt đồ nhỏ vào đồ lớn hơn. Điều này làm cho hoạt động xếp chồng cốc lên nhau trở nên thú vị hơn bao giờ hết. Và trẻ 10 tháng tuổi có kỹ năng cầm đồ chơi bằng một tay trong khi sử dụng tay kia cho một nhiệm vụ khác. Trẻ cũng bắt đầu học được cách xếp hình đồ vật hoặc chồng các cốc lên nhau. Bên cạnh đó, trẻ giữ đồ một tay còn tay kia thực hiện hành động khác.
Hãy đảm bảo rằng các đồ vật nhỏ có thể gây nghẹt thở như đồng xu ở xa tầm với của bé. Vì con di chuyển nhiều, cần dọn dẹp nhà cửa kỹ lưỡng để loại bỏ đồ nguy hiểm.
3. Sự phát triển ngôn ngữ và giao tiếp của trẻ 10 tháng tuổi
Trẻ 10 tháng thích bắt chước. Mẹ có thể nhận thấy bé bắt chước mọi thứ mẹ làm, từ chải tóc đến cầm điện thoại. Trẻ lắng nghe âm thanh lời nói. Bé quan sát phản ứng của người lớn trong từng tình huống. Ví dụ: nếu mẹ khóc khi xem một bộ phim buồn, mẹ cũng có thể thấy mặt con mình nhăn lại.
Trẻ 10 tháng tuổi có thể hiểu và làm theo các lệnh đơn giản chỉ gồm một hành động, chẳng hạn như “vẫy tay chào” hoặc “vỗ tay”. Khi mẹ nói “xe”, “con chó”... trẻ có thể chỉ vào vật đó. Đồng thời bé cũng sẽ phản ứng khi được gọi tên. Trẻ hiểu được khi bạn nói “có, không, xin chào, tạm biệt” và có thể vẫy tay, lắc đầu, gật đầu. Trẻ cũng có thể trả lời các câu hỏi đơn giản như “giày của con ở đâu” và bắt đầu chỉ hoặc tìm kiếm chúng.
Một số bé sẽ cố gắng nói một số từ, trong khi số khác sẽ bắt đầu nói muộn hơn. Các nghiên cứu chỉ ra rằng bé bắt đầu nói từ đầu tiên khi được 10 hoặc 11 tháng tuổi. Từ đầu tiên thường là “mẹ”, “bố”. Trẻ có thể bập bẹ âm thanh như ba ba, đa đa…. Trẻ hiểu câu đơn giản như “lại đây”, “đưa cho mẹ”. Bé dùng cử chỉ chỉ trỏ, vẫy tay.
4. Sự phát triển nhận thức và cảm xúc của trẻ 10 tháng tuổi
4.1. Khả năng nhớ và nhận thức
Khả năng nhớ của bé ngày một tốt hơn. Trước đây mỗi ngày như mới mẻ, nay con nhận ra nhiều khuôn mặt quen. Kể cả người thân lâu ngày không gặp. Con nhớ vị trí đồ chơi và đường đi.
Bắt chước các động tác của người lớn như chải tóc, nghe điện thoại, nhấn nút trên điều khiển tivi…. Bé cũng dành thời gian quan sát phản ứng của phụ huynh trong các tình huống. Bé thích thú khi cố ý vứt đồ. Trẻ di chuyển quanh phòng và xáo trộn đồ đạc. Nếu trẻ muốn di chuyển tới nơi nào đó một cách nhanh chóng, trẻ sẽ bò thay vì đi.
4.2. Hình thành tính cách và cảm xúc
Trẻ hình thành tính cách riêng. Có bé là người thích giao tiếp xã hội, hay mỉm cười với mọi người. Trong khi lại có trẻ khá nhút nhát, e dè và thường giấu mặt đi khi có người lạ đến trò chuyện. Ở độ tuổi này bé sẽ học cách phát triển suy nghĩ của riêng mình. Con phản đối khi không thích hành động của mẹ.
10 tháng tuổi, trẻ bắt đầu khó chịu khi bạn để trẻ chơi một mình và rời khỏi phòng. Đây là những dấu hiệu đầu tiên của giai đoạn phát triển cảm xúc phức tạp ở trẻ. Con buồn khi bị bỏ lại. Trẻ ở độ tuổi này cũng bắt đầu có biểu hiện lo lắng khi xa cách. Trước đây con không để ý, nay có thể khóc khi ba mẹ rời đi. Bé vui khi chơi cùng ba mẹ.
5. Ăn uống và dinh dưỡng cho trẻ 10 tháng tuổi
Có thể đa dạng thực đơn với trái cây, rau, ngũ cốc, sữa chua và thịt. Hãy tránh các loại thức ăn dễ gây nghẹt thở như bỏng ngô, nho khô, kẹo cứng, các loại hạt, xúc xích cắt khoanh. Vì đã có răng, có thể cắt đồ thành thanh để bé tập nhặt và đưa vào miệng.
Với khoảng 6 răng, bé có thể thử miếng hoa quả nhỏ và thức ăn đặc trong 3 bữa chính. Bé sẽ cực kì thích thú khi cảm nhận “vị ngon trên từng ngón tay”. Trẻ thò tay bốc đồ ăn, với lấy cốc. Hãy hỗ trợ con trẻ để tạo bầu không khí thoải mái và bữa ăn vui tươi. Cho bé tự bốc giúp rèn luyện cầm nắm. Đồng thời rèn phối hợp tay miệng.
Nếu mẹ chưa làm như vậy, hãy thử đút cho bé một cái thìa và để bé tự xúc ăn. Nên chọn thìa tay cầm lớn. Những lần đầu tiên bé tự ăn sẽ rất lộn xộn. Nhưng mọi thứ lộn xộn đều có thể được dọn dẹp sạch sẽ. Tự ăn là kỹ năng cần thiết.
Năng lượng cần thiết để cung cấp cho trẻ trong giai đoạn này gồm:
- Năng lượng: 100kcal/kg/ngày, tương đương 800 – 1000 kcal/ngày
- Nước: 100ml/kg/ngày, tương đương 800 – 1000ml/ngày
Trong khẩu phần ăn của trẻ cần có đủ các nhóm cơ bản: 20-25g đường bột, 30-40g chất đạm (tôm, thịt, cá, trứng…), 10g chất béo (dầu, mỡ), 10-15g vitamin và khoáng chất. Sữa vẫn là nguồn chính với 3-4 lần/ngày. Mỗi bé sẽ cần khoảng 170-250ml cho mỗi lần bú. Nhu cầu sữa của trẻ vào khoảng 500ml sữa mỗi ngày, thường được chia làm 3 lần. Theo Viện Dinh dưỡng, bé cần ít nhất 3-4 lần bú, khoảng 600-650ml/ngày. Nên có 3 bữa chính, mỗi bữa khoảng ½ đến ¾ bát con.
Bé có thể không thích rau, thậm chí nhổ ra. Tuy nhiên bạn không nên từ bỏ việc luyện tập cho trẻ ăn rau. Không ép, chỉ cần cho làm quen dần. Kiên trì chính là chìa khóa. Bé có thể ăn miếng thức ăn mềm lớn hơn.
6. Giấc ngủ và thời gian biểu của trẻ 10 tháng tuổi
Những tháng đầu đời, bé thường ngủ 2 giấc ngắn trong ngày. Đến 10 tháng, con có thể chỉ còn 1 giấc trưa. Song nếu vẫn ngủ 2 giấc cũng không sao. Nếu mẹ định bỏ một giấc ngủ ngắn, tốt hơn mẹ nên bỏ giấc ngủ 9h sáng và giữ lại giấc ngủ 12h trưa. Một giấc ngủ ngắn sau bữa trưa sẽ giúp bé tỉnh táo suốt buổi trưa và tránh tình trạng cáu kỉnh vào chiều tối. Bé con nên bù lại giấc ngủ ngắn đã mất bằng cách ngủ thêm một hoặc hai giờ vào ban đêm.
Trẻ 10 tháng tuổi cần ngủ trung bình 13 đến 14 giờ mỗi ngày. Theo AASM, nhu cầu khoảng 12-16 tiếng/ngày. Cụ thể, con ngủ 11 giờ vào ban đêm và 3 tiếng ban ngày. Trung bình một em bé 10 tháng tuổi cần khoảng 13 đến 14 giờ ngủ mỗi ngày, bao gồm cả giấc ngủ ngắn (20 đến 30 phút) và một giấc ngủ trưa dài hơn (2 đến 3 giờ).
Lịch trình hàng ngày điển hình của bé yêu có thể giống như sau:
- 7 giờ sáng: ngủ thức đậy
- 8 giờ sáng: ăn sáng. Sau đó vui chơi khám phá
- 11 giờ trưa: bữa trưa
- 12:30 trưa: ngủ trưa
- 2 giờ chiều: đến giờ vui chơi tiếp rồi
- 5:30 chiều: bữa tối và giờ chơi
- 7 giờ tối: chuẩn bị cho giờ đi ngủ
Một số trẻ thích có thói quen, trước khi đi ngủ thường ngậm ti giả, ngón tay của trẻ hoặc kéo chăn mền. Một số khác lại thích đập đầu vì lý do tương tự. Không cần lo lắng. Đây là cách bé thể hiện buồn ngủ. Trừ khi trẻ tự làm mình bị thương, đừng cố ngăn.
7. Bí kíp chăm sóc bé 10 tháng
7.1. Đảm bảo an toàn cho trẻ vận động
Cần sắp xếp lại không gian nhà để tạo khu vực an toàn. Gắn thêm cửa chặn là cách tốt nhất giữ bé an toàn. Mọi vật nhỏ nguy cơ nghẹt thở phải để xa tầm với.
7.2. Tương tác và trò chuyện
Nên thường xuyên nói chuyện với con. Mỗi hoạt động hai mẹ con cùng làm với nhau thì mẹ hãy tường thuật lại cho bé nghe. Khi con bập bẹ, hãy đáp lại rồi dừng để bé tiếp tục. Bế con đi dạo và trò chuyện giúp bé quan sát xung quanh.
Dù chưa nói được, vẫn nên cho bé tham gia trò chuyện. Có thể đáp lại bập bẹ hoặc dùng thú nhồi bông, rối. Cho bé nghe nhạc. Bất kỳ loại nhạc nào cũng sẽ khuyến khích trẻ. Con sẽ thích nhún nhảy theo nhạc. Giấu đồ chơi và giúp trẻ tìm kiếm chúng để trẻ làm quen với suy nghĩ mọi thứ vẫn tiếp tục tồn tại, ngay cả khi trẻ không thể nhìn thấy chúng.
7.3. Thói quen ăn uống
Không vì ăn dặm mà quên sữa. Nên cố định 3 bữa chính. Bổ sung trái cây và rau xanh. Tập thói quen theo bữa và kiểm soát thực phẩm.
7.4. Lưu ý khi bế bé
Con lớn dần nên bế vất vả hơn. Cần nhiều lực hơn và dễ căng cơ. Tập luyện sử dẻo dai vừa giúp ba mẹ tránh những chấn thương khi bế bé vừa giúp giữ an toàn cho bé.
8. Dấu hiệu cần lưu ý và đưa trẻ đi khám
Cha mẹ cần đưa trẻ 10 tháng tuổi đến gặp bác sĩ khi thấy con có các biểu hiện như:
- Không thể tự đứng được trên 2 chân dù được giúp đỡ
- Chưa bò hoặc chưa lật
- Không thể tự ngồi dù có giúp đỡ
- Chưa bập bẹ các âm đơn giản
- Dường như không nhận ra những người thân quen
- Không nhìn vào nơi bạn chỉ
- Không chuyển đồ từ tay này sang tay kia
- Trẻ chưa thể ngồi khi không được hỗ trợ
- Con không có biểu hiện cố gắng di chuyển, chẳng hạn như bò hoặc vịn đồ vật để đứng dậy
- Trẻ không hứng thú với việc cầm đồ chơi hoặc chuyển đồ vật giữa 2 tay
- Không phát âm
- Trẻ không phản hồi khi được gọi tên hoặc giao tiếp bằng mắt
Ở 10 tháng tuổi, bé yêu sẽ trải qua cột mốc đáng nhớ với các biểu hiện khác nhau. Có bé đã nói, đi trong khi bé khác vẫn bò. Thấu hiểu đặc điểm phát triển của bé sẽ giúp chăm sóc và nuôi dưỡng bé tốt hơn.
Trẻ 10 tháng tuổi đã có nhiều thay đổi rõ rệt về vận động, ngôn ngữ, nhận thức và cảm xúc. Việc nắm rõ các cột mốc giúp ba mẹ đồng hành cùng con tốt hơn trong quá trình khám phá thế giới xung quanh. Nên dành thời gian chơi, nói chuyện và đảm bảo môi trường an toàn cho con.
Có thể bạn quan tâm