Tần suất đại tiện ở trẻ nhỏ thường xuyên thay đổi theo độ tuổi. Bởi lẽ đó, không ít ông bố bà mẹ rất hoang mang lúc phát hiện bé sơ sinh nuôi bằng sữa mẹ nhiều ngày liền chưa đi ngoài. Để các gia đình hiểu rõ hơn, nội dung dưới đây sẽ làm rõ về các căn nguyên và giải pháp cải thiện.
1. Bé sơ sinh suốt 5 ngày không đi ngoài có nguy hiểm không?
Theo thông tin tổng hợp, trong thời gian 1 - 2 tháng sau sinh, trẻ nhỏ thường đi tiêu rất đều đặn khoảng 1 đến khoảng 2 lần/ngày. Tuy nhiên, sau vài tuần, ruột của trẻ dần phát triển ổn định, tạo ra số lần đi tiêu giảm dần rõ rệt.
1.1. Trường hợp giãn ruột sinh lý ở em bé sơ sinh
Ở rất nhiều bé, việc trẻ 5 ngày không đại tiện chỉ là tình trạng giãn ruột. Thời điểm này, thể tích lòng ruột của trẻ rộng ra, giúp chứa được lượng phân lớn hơn mới tạo ra phản xạ đi tiêu.
- Đặc điểm của giãn ruột sinh lý: Trẻ vẫn bú ngoan, bụng không chướng, vẫn chơi ngoan, xì hơi tự nhiên. Khi đi ngoài, phân mềm xốp, không bị vón cục.
- Thời gian kéo dài: Hiện tượng này có thể diễn biến từ 2 đến tận 7 ngày, thậm chí lên tới 10 - 14 ngày.
1.2. Hiện tượng sữa mẹ hấp thu triệt để
Sữa mẹ rất giàu dưỡng chất tối ưu. Do đó, hệ tiêu hóa ở em bé thấm thấu hầu hết các chất trong sữa.
- Lượng phân tích tụ rất khiêm tốn, khiến hệ tiêu hóa phải nhiều ngày mới tích tụ đủ lượng phân để tống ra ngoài.
- Sự khác biệt với táo bón: Muốn kết luận trẻ bị táo bón hay không cần dựa vào tính chất mềm hay cứng của phân bé, không thể chỉ xem xét số lần không đi tiêu.
2. Cách nhận biết trẻ bị táo bón với giãn ruột bình thường
Để không bị đánh giá sai, phụ huynh cần quan sát kỹ các triệu chứng của bé.
2.1. Dấu hiệu không đáng lo
Trường hợp bé 5 ngày dài chưa đại tiện mà sở hữu các dấu hiệu sau, mẹ không cần quá lo:
- Bé vẫn bú tốt, không trớ.
- Vùng bụng mềm mại, không bị căng chướng.
- Bé vẫn chơi ngoan, không gắt gỏng.
- Khi bé đi tiêu, phân ra mềm dẻo, có màu vàng.
2.2. Trạng thái cần chú ý
Ngược lại, nếu trẻ chậm đại tiện có kèm theo những dấu hiệu bất thường, nhiều khả năng trẻ gặp rối loạn tiêu hóa:
- Bé phải rặn mà không xả được phân, liên tục khóc gắt mỗi lần rặn.
- Bụng em bé chướng to, sờ thấy căng tròn.
- Bé xuất hiện ọc sữa liên tục.
- Phân khi xuất ra khó khăn, có thể kèm vết máu.
3. Căn nguyên khiến bé chậm đi ngoài
Ngoài hiện tượng giãn ruột, sự việc trẻ nhỏ chậm đại tiện còn bắt nguồn từ các nguyên nhân sau:
3.1. Trẻ chưa bú đủ sữa
Nếu em bé chưa bú đủ lượng sữa cần thiết, cơ thể bé sẽ thu nhận gần như toàn bộ dịch và chất bổ, khiến cho phân trong ruột không đạt khối lượng để tạo nhu cầu đại tiện.
3.2. Dinh dưỡng của người mẹ gây nóng
Dành cho trẻ bú mẹ hoàn toàn, thực đơn của người mẹ ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính chất nguồn sữa. Khi người mẹ dùng đồ ăn nhiều gia vị, thiếu chất xơ, không uống đủ nước, sữa mẹ sẽ ảnh hưởng đến tiêu hóa của em bé dễ bị khô.
3.3. Vấn đề sức khỏe về đường ruột
Rất hiếm trường hợp trẻ nhỏ không đi tiêu bởi bị các bệnh lý như: bệnh đại tràng bẩm sinh, rối loạn nhu động ruột, hoặc viêm nhiễm sơ sinh. Các vấn đề này luôn đi cùng dấu hiệu nôn ói.
4. Các biện pháp cải thiện trẻ nhỏ nhiều ngày chậm đi ngoài hiệu quả
Khi phát hiện bé sơ sinh 5 ngày dài chưa đại tiện khi vẫn vui vẻ bú ngoan, phụ huynh nên áp dụng các biện pháp tác động tại nhà như sau:
4.1. Động tác xoa bụng cho trẻ
Massage bụng là một phương pháp thư giãn và kích thích nhu động ruột, giúp em bé dễ dàng hơn trong việc xả phân.
- Lúc nên làm: Vào buổi sáng hay khi bé thư giãn.
- Các bước: Cho bé nằm ngửa trên giường, dùng lòng bàn tay nhẹ nhàng massage quanh rốn theo đường tròn, mỗi phiên khoảng 5 đến 10 phút/lần, áp dụng 3 đến 4 lần một ngày.
4.2. Cho trẻ tập luyện nhẹ
Bài tập "đạp xe" giúp kích thích hoạt động cho ruột, khiến em bé xả phân nhanh chóng hơn.
- Hướng dẫn: Cho em bé nằm ngửa, giữ nhẹ hai cẳng chân bé.
- Nhẹ nhàng di chuyển cẳng chân xoay tròn nhẹ nhàng.
4.3. Ngâm ngâm nước ấm cho bé
Ngâm nước ấm giúp bé thư giãn, thoải mái tinh thần và nới lỏng cơ vòng hậu môn, qua đó giúp bé dễ chịu mỗi khi xả phân. Phụ huynh cũng có thể lấy khăn sạch nhúng nước ấm vệ sinh nhẹ hậu môn để tạo phản xạ đi ngoài.
4.4. Đảm bảo nguồn sữa và số lần cho bú
- Đối với trẻ bú mẹ: Mẹ nên cho bé bú nhiều lần hơn trong ngày đảm bảo bé đủ nước, cho phân mềm hơn. Bên cạnh đó, mẹ hãy thay đổi chế độ ăn uống: uống nhiều nước, bổ sung chất xơ, hạn chế đồ cay nóng.
- Dành cho trẻ uống sữa công thức: Cha mẹ cần chú ý pha sữa đúng hướng dẫn sữa với nước. Trường hợp bé bị bón, cần hỏi ý kiến chuyên gia y tế xem xét đổi sữa phù hợp hơn.
4.5. Các lưu ý cần cẩn trọng
- Tránh việc dùng thuốc thụt: Việc thụt tháo quá nhiều dễ dẫn đến đau rát hậu môn, nguy hiểm hơn là gây mất khả năng đại tiện tự nhiên.
- Không tự ý cho trẻ dùng thuốc: Lúc chưa có tư vấn từ bác sĩ chuyên khoa, tuyệt đối không được cho dùng thuốc nhuận tràng tránh các tác động bất lợi cho em bé.
5. Lúc nào phụ huynh nên đưa bé đi kiểm tra?
Mặc dù đa số mẹ gặp phải 5 ngày dài chậm đi ngoài là lành tính, người chăm sóc nên đưa bé đến gặp bác sĩ ngay lập tức nếu nhận thấy những biểu hiện nguy hiểm:
- Tình trạng không đi ngoài duy trì hơn 7 - 10 ngày liền mà không cải thiện.
- Em bé xuất hiện sốt.
- Trẻ khóc tháo thường xuyên, tỏ ra đau đớn.
- Bụng bé chướng to.
- Trẻ gặp triệu chứng nôn trớ nhiều.
- Chất thải có dính máu.
Hiện tượng bé sơ sinh 5 ngày liền chậm đi ngoài phần lớn là do sữa mẹ hấp thu triệt để hoặc do sữa mẹ tiêu hóa tốt. Trường hợp trẻ vẫn sinh hoạt bình thường, không quấy khóc, cha mẹ chỉ cần áp dụng massage nhẹ và kết hợp chế độ dinh dưỡng tốt. Tuy nhiên, khi bé bị đau bụng, cần lập tức đưa em bé tới cơ sở y tế nhằm được chẩn đoán chính xác kịp thời.
CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM