Ngưng Thở Khi Ngủ Ảnh Hưởng Tâm Lý Thế Nào?

Ngưng thở khi ngủ không chỉ khiến giấc ngủ bị gián đoạn mà còn có thể ảnh hưởng đến trạng thái tinh thần và khả năng hoạt động vào ban ngày. Người bệnh có thể thức dậy với cảm giác chưa nghỉ ngơi, dễ mệt mỏi, khó tập trung hoặc thay đổi tâm trạng.

Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp lo âu, mất ngủ hay mệt mỏi đều bắt nguồn từ ngưng thở khi ngủ. Đây là lý do cần đánh giá cả triệu chứng ban ngày và tình trạng hô hấp trong lúc ngủ thay vì tự chẩn đoán.

Ngưng thở khi ngủ ảnh hưởng tâm lý ra sao?

Khi đường thở bị tắc nghẽn nhiều lần trong đêm, giấc ngủ có thể bị gián đoạn liên tục. Người bệnh đôi khi không nhớ mình đã thức giấc nhưng sáng hôm sau vẫn cảm thấy ngủ không sâu hoặc thiếu năng lượng.

Tình trạng này có thể biểu hiện qua:

Buồn ngủ hoặc uể oải vào ban ngày.
Khó tập trung, giảm khả năng ghi nhớ.
Dễ cáu gắt hoặc thiếu kiên nhẫn.
Giảm động lực làm việc và sinh hoạt.
Cảm giác mệt mỏi dù đã ngủ đủ thời gian.

Các vấn đề về giấc ngủ và sức khỏe tâm lý có mối liên hệ hai chiều. Rối loạn giấc ngủ có thể làm tâm trạng xấu đi, trong khi lo âu, trầm cảm hoặc căng thẳng cũng có thể khiến giấc ngủ trở nên khó khăn hơn.

Mất ngủ có phải do ngưng thở khi ngủ?

Không phải lúc nào cũng vậy.

Một số người có thể đồng thời gặp cả ngưng thở khi ngủ và mất ngủ. Khi đó, việc chỉ xử lý một vấn đề có thể chưa giúp các triệu chứng biến mất hoàn toàn.

Nếu thường xuyên khó ngủ, tỉnh giấc giữa đêm, ngủ không phục hồi và đồng thời có ngáy lớn hoặc được người thân phát hiện những khoảng ngừng thở, nên kiểm tra thêm khả năng mắc ngưng thở khi ngủ.

Khi nào nên kiểm tra ngưng thở khi ngủ?

Bạn nên chú ý hơn nếu các biểu hiện về tinh thần đi kèm những dấu hiệu đặc trưng của rối loạn hô hấp khi ngủ như:

Ngáy lớn kéo dài.
Có người nhận thấy bạn ngừng thở khi ngủ.
Thức giấc vì nghẹt thở hoặc hụt hơi.
Buồn ngủ nhiều vào ban ngày.
Thức dậy nhưng vẫn cảm thấy rất mệt.
Khó tập trung hoặc giảm hiệu suất công việc.

Nếu tình trạng mệt mỏi, mất ngủ hoặc thay đổi tâm trạng kéo dài và ảnh hưởng đến cuộc sống, không nên chỉ cho rằng nguyên nhân là stress. Đánh giá giấc ngủ bằng các phương pháp phù hợp có thể giúp xác định có rối loạn hô hấp khi ngủ hay không.

Máy trợ thở có giúp cải thiện giấc ngủ?

Với người được xác định mắc ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn, CPAP hoặc APAP là những phương pháp hỗ trợ phổ biến. Thiết bị tạo áp lực dương giúp duy trì đường thở thông thoáng trong lúc ngủ, từ đó hạn chế các lần ngừng hoặc giảm thở.

Khi sử dụng đúng chỉ định và đều đặn, điều trị PAP có thể giúp cải thiện tình trạng buồn ngủ ban ngày và một số chỉ số liên quan đến chất lượng cuộc sống. Tuy nhiên, không nên kỳ vọng máy trợ thở tự động giải quyết toàn bộ vấn đề lo âu, trầm cảm hoặc mất ngủ nếu người bệnh còn có rối loạn tâm lý đi kèm.

Các lựa chọn thường được cân nhắc gồm:

CPAP: cung cấp mức áp lực phù hợp để giữ đường thở mở trong khi ngủ.

APAP: tự động điều chỉnh áp lực trong một khoảng cài đặt, thường được sử dụng trong điều trị ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn khi có chỉ định phù hợp.

BiPAP: tạo hai mức áp lực khác nhau và thường dành cho những trường hợp cần hỗ trợ hô hấp theo chỉ định riêng, không phải lựa chọn mặc định cho mọi người bị ngưng thở khi ngủ.

Nếu đã có kết quả đo đa ký hô hấp, PSG hoặc chỉ số AHI, nên sử dụng kết quả này để lựa chọn thiết bị thay vì tự mua máy và tự điều chỉnh áp lực.