Van cầu mặt bích được sử dụng rộng rãi trong hệ thống nước, hơi, dầu và nhiều đường ống công nghiệp. Tuy nhiên, dù lựa chọn đúng thông số, thiết bị vẫn có thể bị rò rỉ, vận hành nặng hoặc nhanh xuống cấp nếu lắp đặt sai kỹ thuật. Vì vậy, trước khi đưa van vào sử dụng, cần kiểm tra đường ống, chiều dòng chảy, mặt bích và thực hiện đúng quy trình siết bulong.
Chuẩn bị trước khi lắp van cầu mặt bích
Khâu chuẩn bị giúp hạn chế phần lớn lỗi phát sinh sau khi đưa hệ thống vào vận hành.
Kiểm tra thông số của van
Trước khi lắp, cần đối chiếu các thông tin:
- Kích thước DN.
- Cấp áp suất PN hoặc Class.
- Tiêu chuẩn mặt bích.
- Vật liệu thân van.
- Nhiệt độ cho phép.
- Loại lưu chất sử dụng.
Van phải phù hợp với thông số thiết kế của hệ thống. Không nên cố lắp một van cầu mặt bích khác tiêu chuẩn chỉ vì kích thước DN giống nhau.
Kiểm tra tình trạng đường ống
Đường ống cần được vệ sinh trước khi lắp van. Cặn hàn, mạt kim loại, cát hoặc dị vật nếu còn bên trong có thể làm xước seat và đĩa van.
Hai mặt bích của đường ống cũng cần được căn chỉnh đồng tâm và song song. Không nên dùng bulong để cưỡng ép hai mặt bích lệch nhau vào đúng vị trí.
>>> Van Cầu Gang Trong Hệ Thống HVAC
Các bước lắp đặt van cầu mặt bích
Sau khi hoàn tất kiểm tra, có thể tiến hành lắp van theo từng bước.
Đặt đúng chiều dòng chảy
Nhiều loại van chữ ngã mặt bích có hướng dòng chảy được nhà sản xuất quy định.
Trên thân van thường có mũi tên chỉ hướng lưu chất. Khi lắp đặt, cần đảm bảo hướng dòng thực tế trùng với mũi tên này.
Không nên áp dụng một chiều lắp chung cho mọi loại van cầu vì thiết kế giữa các hãng có thể khác nhau.
Lắp gioăng và siết bulong
Gioăng được đặt giữa mặt bích van và mặt bích đường ống.
Gioăng phải đúng kích thước, vật liệu phù hợp với nhiệt độ và lưu chất. Không nên dùng gioăng đã biến dạng hoặc hư hỏng.
Sau khi đưa bulong vào vị trí, cần siết theo kiểu đối xứng chéo thay vì siết lần lượt theo vòng tròn.
Cách này giúp lực ép phân bố tương đối đều trên bề mặt gioăng và hạn chế nguy cơ rò rỉ.
Kiểm tra sau khi lắp van cầu mặt bích
Không nên đưa hệ thống vào vận hành ngay sau khi hoàn thành kết nối.
Kiểm tra khả năng vận hành
Thử đóng mở tay quay để kiểm tra chuyển động của trục và đĩa van.
Van cần vận hành tương đối ổn định, không xuất hiện hiện tượng kẹt bất thường.
Nếu tay quay quá nặng sau khi lắp, cần kiểm tra lại độ đồng tâm của đường ống và tình trạng thân van.
Kiểm tra độ kín của kết nối
Khi cấp lưu chất, nên tăng áp từ từ và quan sát các vị trí:
- Hai đầu mặt bích.
- Trục van.
- Nắp van.
- Thân van.
Nếu phát hiện rò rỉ tại mặt bích, cần dừng hệ thống và kiểm tra gioăng cũng như lực siết bulong.
Không nên siết bổ sung một cách tùy tiện khi hệ thống đang ở áp suất hoặc nhiệt độ nguy hiểm.
Những lưu ý giúp van hoạt động bền hơn
Van không nên chịu toàn bộ trọng lượng của đường ống. Với hệ thống lớn, cần có giá đỡ phù hợp để giảm tải lên thân van và mặt bích.
Không sử dụng van làm điểm căn chỉnh đường ống
Nếu hai đầu ống lệch nhau, không nên lắp van vào rồi dùng bulong kéo chúng về đúng vị trí.
Cách làm này có thể tạo ứng suất lên thân van, gây biến dạng hoặc rò rỉ trong quá trình sử dụng.
Vận hành thử trước khi bàn giao
Sau khi hoàn tất lắp đặt, nên thực hiện chạy thử ở điều kiện kiểm soát.
Đối với hệ thống hơi hoặc nhiệt độ cao, quá trình nâng nhiệt và áp suất nên được thực hiện theo quy trình vận hành của hệ thống.
Khi mua van cầu mặt bích, lựa chọn đúng sản phẩm mới chỉ là bước đầu. Lắp đặt đúng chiều, đúng tiêu chuẩn và kiểm tra kỹ sau thi công sẽ quyết định đáng kể đến độ kín và tuổi thọ thiết bị. Một quy trình lắp đặt chuẩn cũng giúp giảm nguy cơ sửa chữa, hạn chế dừng hệ thống và tối ưu chi phí vận hành lâu dài.