Hiểu và biết cách tính thuế thu nhập cá nhân là kỹ năng quan trọng đối với bất kỳ người lao động nào. Không chỉ giúp bạn kiểm soát tốt nguồn thu nhập, việc này còn đảm bảo bạn thực hiện đúng nghĩa vụ với Nhà nước, tránh bị truy thu hoặc phạt chậm nộp. Bài viết dưới đây được tổng hợp và hướng dẫn chi tiết từ terra, giúp bạn nắm rõ nguyên tắc tính thuế, mức giảm trừ và các bước kê khai nhanh nhất hiện nay.
1. Thuế thu nhập cá nhân là gì?
Thuế thu nhập cá nhân (TNCN) là khoản thuế mà người có thu nhập phải đóng cho Nhà nước, dựa trên mức thu nhập nhận được. Đây là công cụ điều tiết thu nhập xã hội, góp phần đảm bảo công bằng giữa các nhóm lao động.
Thuế này được áp dụng cho nhiều nguồn thu như: tiền lương, tiền công, thu nhập từ đầu tư vốn, chuyển nhượng chứng khoán, trúng thưởng hoặc chuyển nhượng bất động sản.
2. Đối tượng phải nộp thuế TNCN
Theo quy định, người phải nộp thuế được chia thành hai nhóm:
-
Cá nhân cư trú tại Việt Nam: Có thời gian sinh sống từ 183 ngày/năm trở lên hoặc có nơi ở thường trú tại Việt Nam.
-
Cá nhân không cư trú: Là người nước ngoài làm việc ngắn hạn hoặc không thường xuyên tại Việt Nam.
Mỗi nhóm có cách tính thuế thu nhập cá nhân khác nhau. Người cư trú được hưởng mức giảm trừ và áp dụng biểu thuế lũy tiến từng phần, trong khi người không cư trú bị áp dụng thuế suất cố định 20%.
3. Các khoản được miễn và giảm trừ khi tính thuế
Trước khi tính thuế, người lao động được trừ đi một số khoản theo quy định, cụ thể:
-
Giảm trừ bản thân: 11 triệu đồng/tháng (132 triệu đồng/năm).
-
Giảm trừ người phụ thuộc: 4,4 triệu đồng/tháng cho mỗi người.
-
Các khoản bảo hiểm bắt buộc: BHXH, BHYT, BHTN.
-
Khoản đóng góp từ thiện, quỹ xã hội, khuyến học…
Việc nắm rõ các khoản giảm trừ này giúp bạn tính thuế thu nhập cá nhân chính xác hơn, tránh nộp thừa hoặc thiếu.
4. Biểu thuế lũy tiến từng phần
Biểu thuế này được chia theo 7 bậc, từ 5% đến 35%, áp dụng cho người cư trú có hợp đồng lao động dài hạn:
| Bậc | Thu nhập tính thuế/tháng | Thuế suất |
|---|---|---|
| 1 | Đến 5 triệu đồng | 5% |
| 2 | Trên 5 – 10 triệu | 10% |
| 3 | Trên 10 – 18 triệu | 15% |
| 4 | Trên 18 – 32 triệu | 20% |
| 5 | Trên 32 – 52 triệu | 25% |
| 6 | Trên 52 – 80 triệu | 30% |
| 7 | Trên 80 triệu | 35% |
Công thức tính:
Thuế TNCN = Thu nhập tính thuế × Thuế suất theo bậc
5. Ví dụ minh họa tính thuế thu nhập cá nhân
Ví dụ:
Chị Hương có thu nhập 30 triệu đồng/tháng, nuôi 1 con nhỏ.
→ Giảm trừ bản thân: 11 triệu
→ Giảm trừ người phụ thuộc: 4,4 triệu
→ Thu nhập tính thuế = 30 – (11 + 4,4) = 14,6 triệu.
Áp dụng biểu thuế:
-
5 triệu × 5% = 250.000
-
5 triệu × 10% = 500.000
-
4,6 triệu × 15% = 690.000
→ Tổng thuế phải nộp: 1.440.000 đồng/tháng.
6. Trường hợp hợp đồng ngắn hạn hoặc không cư trú
Nếu cá nhân làm việc theo hợp đồng dưới 3 tháng hoặc không cư trú tại Việt Nam, thuế sẽ được tính đơn giản hơn:
Thuế TNCN = Tổng thu nhập × 20%
Ví dụ: Một chuyên gia nước ngoài làm việc tại Việt Nam nhận lương 50 triệu/tháng, thuế phải nộp = 50 × 20% = 10 triệu đồng.
7. Hướng dẫn kê khai thuế online
Bạn có thể kê khai trực tuyến qua Cổng thuế điện tử tại địa chỉ https://thuedientu.gdt.gov.vn, gồm các bước:
-
Đăng nhập tài khoản cá nhân hoặc doanh nghiệp.
-
Chọn mục “Khai thuế” → “Thuế thu nhập cá nhân”.
-
Điền đầy đủ thông tin thu nhập, người phụ thuộc, bảo hiểm…
-
Xác nhận và gửi tờ khai.
Hệ thống sẽ tự động tính toán số thuế phải nộp hoặc được hoàn, giúp người dùng tiết kiệm thời gian và hạn chế sai sót.
8. Tra cứu thông tin và hoàn thuế
Sau khi kê khai, người lao động có thể tra cứu thông tin nộp thuế hoặc hoàn thuế TNCN thông qua:
-
Cổng thông tin điện tử của Tổng cục Thuế.
-
Ứng dụng eTax Mobile.
-
Hoặc liên hệ trực tiếp doanh nghiệp chi trả thu nhập.
Nếu có chênh lệch hoặc kê khai sai, cá nhân có thể thực hiện hoàn thuế online ngay trên hệ thống.
9. Lưu ý khi tự tính thuế
Một số sai sót thường gặp:
-
Quên đăng ký người phụ thuộc dẫn đến nộp thuế cao hơn thực tế.
-
Không cập nhật biểu thuế mới nhất.
-
Không khấu trừ các khoản bảo hiểm, dẫn đến sai số thu nhập chịu thuế.
Giải pháp hiệu quả là sử dụng phần mềm tính thuế tự động của terra, được thiết kế tối ưu cho doanh nghiệp và cá nhân, giúp kiểm tra, tính thuế và nộp hồ sơ điện tử chỉ trong vài phút.
10. Kết luận
Việc hiểu rõ cách tính thuế thu nhập cá nhân giúp bạn chủ động hơn trong quản lý tài chính và tuân thủ đúng quy định pháp luật. Đặc biệt, với công nghệ hiện đại ngày nay, bạn hoàn toàn có thể kê khai, tính toán và nộp thuế trực tuyến chỉ trong vài bước đơn giản.
Nếu bạn đang tìm một giải pháp tối ưu để quản lý thuế, lương và nhân sự đồng bộ, terra là lựa chọn đáng tin cậy – hỗ trợ doanh nghiệp giảm tải công việc thủ công, đảm bảo tính chính xác và tuân thủ tuyệt đối các quy định của cơ quan thuế.