Máy bơm màng khí nén (Air Operated Double Diaphragm Pump – AODD) là một loại máy bơm công nghiệp sử dụng khí nén làm nguồn năng lượng để hút và đẩy chất lỏng thông qua màng đàn hồi (diaphragm) thay vì sử dụng động cơ điện hay động cơ đốt trong.
Máy bơm màng khí nén hoạt động theo nguyên lý bơm thể tích và biến đổi áp suất nhờ khí nén:
Khí nén được đưa vào bộ chia khí trong thân bơm.
Khí tác động lên mặt sau của một màng đàn hồi, làm màng này chuyển động ra ngoài, tạo áp lực đẩy chất lỏng ra khỏi buồng bơm.
Đồng thời, màng đối diện chuyển động vào tạo chân không (hút), kéo chất lỏng vào buồng từ cửa hút.
Khi một chu trình hoàn tất, khí nén được chuyển sang buồng khí của màng thứ hai, khiến hai màng thay phiên nhau hút và đẩy, tạo ra dòng chảy liên tục.
Nguyên lý hoạt động này không có trục quay và phớt quay cơ khí, mà sử dụng chuyển động tịnh tiến của màng đàn hồi để bơm chất lỏng.
Cấu tạo chính
Máy bơm màng khí nén thường gồm các bộ phận sau:
Màng bơm (diaphragm): Phần làm kín và tạo áp lực trực tiếp để hút/đẩy chất lỏng.
Bộ điều khiển khí (Air Valve): Điều phối khí nén tác động luân phiên lên hai màng.
Van 1 chiều (Check Valves): Chỉ cho dòng chất lỏng đi theo một hướng nhằm đảm bảo hiệu quả bơm.
Thân bơm: Khung bảo vệ và kết nối các bộ phận với nhau. Thường làm bằng nhựa, nhôm, gang hoặc inox tuỳ ứng dụng.
Cổng hút/xả: Nơi kết nối với đường ống hệ thống.
Ưu điểm nổi bật
Máy bơm màng khí nén được ưa chuộng vì nhiều lý do:
Không cần nguồn điện: Vận hành hoàn toàn bằng khí nén nên an toàn trong môi trường dễ cháy nổ.
Tự mồi (self-priming): Có thể hút chất lỏng mà không cần hỗ trợ ngoài.
Bơm được chất lỏng đa dạng: Từ nước, hóa chất ăn mòn, bùn đặc, đến chất lỏng chứa hạt rắn nhỏ.
Chịu môi trường khắc nghiệt: Vật liệu màng và thân bơm có thể chọn cho phù hợp từng loại môi chất.
Độ bền cao, dễ bảo trì: Thiết kế đơn giản ít bộ phận cơ khí nên chi phí bảo trì thấp.
Chạy khô an toàn: Không bị hư hỏng ngay cả khi bơm không có chất lỏng (với nhiều model).
Ứng dụng
Máy bơm màng khí nén được sử dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực công nghiệp, ví dụ:
Xử lý nước & nước thải
Hóa chất & sơn
Thực phẩm & đồ uống
Dược phẩm
Khoáng sản, khai thác
Xăng dầu và nhiên liệu
Máy bơm màng khí nén là thiết bị bơm chất lỏng bằng khí nén, không cần điện, dựa trên chuyển động nhịp nhàng của hai màng đàn hồi.
Ưu điểm nổi bật là an toàn, dễ bảo trì, xử lý nhiều loại chất lỏng và hoạt động hiệu quả trong nhiều điều kiện công nghiệp khác nhau.