Xét nghiệm ADN (Acid Deoxyribo Nucleic) là một trong những loại xét nghiệm phổ biến hiện giờ chủ yếu phục vụ cho việc xác minh huyết thống và các thủ tục hành chính liên quan đến việc thừa hưởng.
Giới hạn về tuổi cho người tham gia xét nghiệm
- Vì hệ gen của từng người được thiết lập ngay tại thời điểm thụ thai và thường không thay đổi, nên xét nghiệm huyết thống được tiến hành ở bất kể độ tuổi nào, thậm chí trên mẫu vật lấy từ trẻ chưa sinh (nước ối có chứa các tế bào của thai nhi).
- Có thể giám định huyết thống ở thai nhi từ 14 đến 20 tuần (khi lấy được 3 - 4 ml nước ối). Trong nước ối có chứa nhiều tế bào của thai nhi, thế nhưng việc lấy nước ối được thực hiện ở các bệnh viện chuyên khoa sản sau đó chuyển thành cơ quan giám định.
- Giám định huyết thống của thai nhi trong các trường hợp trẻ bị xâm hại tình dục dẫn đến mang thai để xác định ai là cha đứa trẻ, trong các trường hợp nghi ngờ không phải là con của mình…
- Thực hiện giám định ADN ở trẻ bằng các phương pháp: lấy một lượng mẫu máu rất nhỏ (1/4 giọt máu), một tăm bông chứa các tế bào trong miệng, một mẩu nhỏ cuống rốn đã rụng.
- Cần dùng các loại mẫu nào để giám định ADN?
- Xét nghiệm huyết thống cần một trong các loại mẫu sau: Mẫu máu tươi hoặc máu khô, tóc (có chân), tế bào niêm mạc miệng, móng tay (chân), cuống rốn, tinh trùng, mô, xương, răng… Các xét nghiệm sẽ có cùng độ chính xác giống nhau, vì tất tần tật các tế bào trong cùng một cơ thể đều có cùng một loại ADN.
Xem thêm về kinh nghiệm trong xét nghiệm dna tây nguyên tại dnatestings
Xét nghiệm ADN bằng mẫu máu:
giải pháp lấy mẫu này không vận dụng cho người mới được truyền máu hoặc có tiền sử ghép tủy. Nếu có truyền máu, thì thời điểm truyền máu nên cách 3 tháng so với thời điểm lấy mẫu máu làm xét nghiệm ADN hay còn gọi là dnatestings.
ngày nay biện pháp này đang thực hiện với hai cách:
+ Máu tươi: Lấy 1ml vào ống có chất chống đông EDTA, lắc nhẹ, đặt ống mẫu này vào nước đá và đưa đến nơi làm xét nghiệm, miễn sao nước đá chưa tan hết (nếu chưa mang đi ngay thì để vào ngăn đựng rau ở tủ lạnh, không để ngăn đá).
+ Máu khô: Chuẩn bị một miếng vải trắng (không chứa nilon, 100% cotton, kích cỡ khoảng 3x3cm), viết tên người cho mẫu máu vào mép miếng vải trước khi lấy mẫu, sử dụng cồn và bông lau sạch đầu ngón tay, sử dụng kim chích máu (chích vào phía bên đầu ngón tay), thấm máu vào giữa miếng vải sao cho vết máu lớn bằng hạt ngô, phơi nắng hoặc sấy khô ngay bằng máy sấy tóc (để máy cách mẫu 50cm). thế nhưng, tại một số trung tâm, phương pháo này thường được lấy bằng bông tăm do chính trung tâm xét nghiệm cung cấp.
nhìn chung, xét nghiệm ADN bằng mẫu máu là biện pháp xâm lấn gây đau, đòi hỏi phải có dụng cụ đặc dụng và điều kiện thao tác vô trùng để bảo đảm an toàn cho người bị thu mẫu cũng như độ chính xác của kết quả. vì đó, cần cân nhắc kỹ trước khi quyết định chọn loại mẫu này.
Xét nghiệm AND sử dụng mẫu móng tay hoặc chân
Móng tay và móng chân cần để xét nghiệm ADN ít nhất là 20 - 30mg (nếu chụm lại thì bằng một hạt đỗ xanh đặc), chỉ cắt móng tay hoặc móng chân, không được chạm vào phần thịt, sau đó để vào giấy sạch rồi cho riêng của từng người vào phong bì ghi tên rõ rệt để tránh lầm lẫn.
Xét nghiệm AND sử dụng mẫu tóc
- Tóc (hoặc râu) cần nhổ từng sợi một, lấy 2 - 3 sợi có gốc tóc hoặc gốc râu, không chạm tay vào gốc tóc (hoặc râu), sau đó đặt các sợi tóc lên một mẫu giấy sạch rồi cho riêng từng mẫu của mỗi người vào một phong bì riêng, dán lại, ghi tên ngoài phong bì để khỏi nhầm. tuyệt đối không lấy mẫu tóc (hoặc râu) đã bị rụng.
- để ý, đối với trẻ sơ sinh hoặc trẻ có tóc quá mảnh, thì không nên thu tóc làm mẫu xét nghiệm ADN vì khó nhổ được tóc có chân tóc. Mẫu tóc được sử dụng khi làm xét nghiệm ADN khi có chân tóc, không quan trọng tóc bạc hay tóc đen.
- Tóc có chân tức là phần giật khỏi da đầu sẽ có dính chút chất nhầy, đầu hơi móc câu, hoặc nhìn cảm quan sẽ thấy có phần màu trắng. Khi đặt lên giấy thì thấy gốc tóc dính vào giấy là đạt chuẩn.
Xét nghiệm AND bằng mẫu cuống rốn:
Sau khi bé được sinh ra, bác sĩ sẽ cắt dây rốn cho bé. Đầu dây rốn bị cắt gần sát với bụng bé - gọi là cuống rốn. Cuống rốn có thể khô và rụng hẳn trong vòng 7-21 ngày sau khi em bé chào đời.
Nếu có chủ đích làm xét nghiệm trước khi bé rụng rốn: đợi cuống rốn rụng thì gói ngay vào phong bì thư hoặc giấy trắng sạch. Sau đó gởi đến phòng xét nghiệm.
Nếu cuống rốn đã rụng 1 thời gian mới quyết định làm xét nghiệm thì lấy mẫu cuống rốn đã được lưu giữ gói vào phong bì thư hoặc giấy trắng sạch rồi gửi tới phòng xét nghiệm.
Lưu ý:
- Mẫu cần để nơi khô thoáng, nhiệt độ thông thường, tuyệt đối không cho mẫu vào túi nilon. Mẫu cuống rốn khô được lấy sau khi bé rụng rốn thì mẫu càng khô càng tốt.
- Nếu sử dụng dây rốn tươi (tức là đoạn dây rốn được cắt trực tiếp khi bé vừa sinh ra, đoạn này sát với đoạn cuống rốn chừa lại trên bụng của bé) thì có thể để hong khô bằng quạt để mẫu thật khô ráo trước khi gởi đi xét nghiệm. quá trình này mất khoảng vài tiếng đồng hồ.
- tuyệt đối không cho dây rốn vào hóa chất lạ trước đó vì đã từng có trường hợp dùng đoạn dây rốn tươi nhưng đã qua tẩy rửa (nhằm làm sạch máu) và mẫu đã không thể làm xét nghiệm được.
Không có quy ước cố định về thời gian mẫu còn đủ chất lượng để làm xét nghiệm hay không vì việc này còn tuỳ thuộc vào điều kiện bảo quản mẫu của gia đình trước khi đem mẫu đi xét nghiệm. bình thường trẻ dưới 2 tuổi thì có thể dùng mẫu cuống rốn nếu còn giữ.
Các giấy tờ cần mang theo khi đi xét nghiệm
- chứng minh nhân dân hoặc hộ chiếu của người đến xét nghiệm.
- Trẻ em dưới 15 tuổi nên có giấy khai sinh (hoặc giấy chứng sinh), một tấm hình 4x6 mới nhất (trong vòng 6 tháng). Nếu người con chỉ có giấy chứng sinh thì cần phải thử thêm người mẹ.
Khi nào có kết quả xét nghiệm ADN?
Thủ tục xin giám định ADN rất dễ dàng. Thời gian trung bình có kết quả là từ 2-3 ngày, không kể ngày nghỉ, thứ 7, Chủ Nhật. Trong một vài trường hợp nhất là 24 giờ, giá thành tương đương 4-7 triệu đồng.
Ngoài ra, người đến nhận kết quả cần mang theo các giấy tờ sau: Phiếu yêu cầu xét nghiệm, minh chứng nhân dân hoặc hộ chiếu của người đến nhận.