حرام بودن پاسور (ورقبازی) در اسلام به چند دلیل اصلی برمیگردد که علمای دینی بر آن تأکید دارند:
۱. قمار و شرطبندی
بازی خرید پاسوراگر همراه با شرطبندی و برد و باخت مالی باشد، تحت عنوان قمار قرار میگیرد که در قرآن کریم صراحتاً حرام اعلام شده است:
إِنَّمَا الْخَمْرُ وَالْمَيْسِرُ وَالْأَنْصَابُ وَالْأَزْلَامُ رِجْسٌ مِنْ عَمَلِ الشَّيْطَانِ فَاجْتَنِبُوهُ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ
(سوره مائده، آیه ۹۰)
در این آیه، "مَیْسِر" (قمار) بهعنوان یک عمل شیطانی معرفی شده و خداوند از آن نهی کرده است. ازاینرو، هرگونه بازی که شامل قمار و شرطبندی باشد، حرام خواهد بود.
۲. آله قمار بودن
برخی از مراجع تقلید پاسور را ذاتاً از آلات قمار میدانند، حتی اگر بدون شرطبندی انجام شود. در فقه اسلامی، هر وسیلهای که در گذشته یا حال بیشتر برای قمار استفاده شده باشد، بازی کردن با آن بدون شرطبندی هم حرام است. این دیدگاه بر اساس قاعدهای است که میگوید: "کُلُّ مَا یُتَّخَذُ آلَةً لِلقِمَارِ فَهُوَ حَرَامٌ" (هر چیزی که وسیله قمار باشد، حرام است).
۳. اتلاف وقت و بازداشتن از یاد خدا
برخی از مراجع و فقها، حتی اگر پاسور بدون قمار انجام شود، آن را سبب اتلاف وقت و سرگرم شدن به امور بیهوده میدانند که میتواند انسان را از یاد خدا، عبادت و کارهای مهمتر بازدارد. در آیات قرآن نیز آمده است که قمار و شراب انسان را از ذکر خدا و نماز بازمیدارند:
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّمَا الْخَمْرُ وَالْمَيْسِرُ ... يَصُدُّكُمْ عَن ذِكْرِ اللَّهِ وَعَنِ الصَّلَاةِ فَهَلْ أَنتُم مُنتَهُونَ
(سوره مائده، آیه ۹۱)
۴. ایجاد عادتهای ناپسند و مشکلات اجتماعی
بازیهای ورقی مثل پاسور میتوانند باعث اعتیاد و غفلت از مسئولیتهای اجتماعی و خانوادگی شوند. در برخی موارد، این بازیها منجر به بروز اختلافات، کینه و حتی جرایم اجتماعی میشوند.
نظر مراجع تقلید
برخی از مراجع تقلید مانند آیتالله خامنهای، آیتالله سیستانی و آیتالله مکارم شیرازی بازی پاسور را، چه با شرطبندی و چه بدون آن، حرام دانستهاند. در مقابل، برخی دیگر از فقها اگر ثابت شود که پاسور در زمان حاضر وسیله قمار نیست و صرفاً یک بازی فکری محسوب میشود، ممکن است آن را مجاز بدانند.
نتیجهگیری
حرام بودن پاسور بستگی به دو عامل دارد:
- اگر همراه با قمار و شرطبندی باشد، بدون شک حرام است.
- اگر بدون قمار انجام شود، نظر فقها متفاوت است؛ اما بسیاری از آنها به دلیل اینکه پاسور سابقه قمار دارد و ممکن است مقدمهای برای قمار شود، آن را حرام میدانند.